GAIA Wines – Assyrtiko Wild Ferment 2023

Η GAIA Wines ανήκει στα οινοποιεία στα οποία μπορεί κανείς να διακρίνει τον εκσυγχρονισμό του ελληνικού κρασιού: ιδρύθηκε το 1994 από τον Γιάννη Παρασκευόπουλο, διδάκτορα οινολόγο του Μπορντό, και τον Λέον Καρατσαλό, με ένα οινοποιείο στη Σαντορίνη μέσα σε ένα παλιό εργοστάσιο τομάτας ανάμεσα στο Καμάρι και τον Μονόλιθο. Στις ιδιαιτερότητες του κτήματος συγκαταλέγεται η υποβρύχια ωρίμανση – το 2009 η GAIA βύθισε 450 φιάλες Thalassitis στη θάλασσα, και από αυτή την παρτίδα κατάφεραν το 2014 να ανασύρουν μόλις τρεις. Ο «Assyrtiko by Gaia Wild Ferment» κυκλοφορεί από την πρώτη του χρονιά, το 2008, και φέρει τον τρόπο παρασκευής του στο όνομά του: το «Wild Ferment» δηλώνει την αυθόρμητη ζύμωση με άγριες ζύμες. Τα σταφύλια προέρχονται κατά 100 τοις εκατό από τον Πύργο, τους υψηλότερους αμπελώνες ανάμεσα στα 50 και τα 250 μέτρα πάνω σε ηφαιστειακή ελαφρόπετρα, και σύμφωνα με την οπισθοετικέτα από αυτόρριζα «Ungrafted Old Vines» – κλήματα κατά μέσο όρο 70 έως 80 ετών, τα ριζικά συστήματα των οποίων φτάνουν εν μέρει πάνω από τρεις αιώνες πίσω.

Έπειτα από δώδεκα ώρες ψυχρής προζυμωτικής εκχύλισης στους περίπου 10 °C, το κρασί ζυμώνεται αυθόρμητα σε ανοξείδωτες δεξαμενές 1.000 λίτρων και σε βαρέλια 225 λίτρων, χωρίς έλεγχο θερμοκρασίας και χωρίς μηλογαλακτική ζύμωση. Η ωρίμανση κατανέμεται σε 45 τοις εκατό ανοξείδωτο, 45 τοις εκατό ξύλο – γαλλική και αμερικανική δρυς συν γαλλική ακακία – και 10 τοις εκατό κεραμικές σφαίρες, για περίπου έξι μήνες με συχνό bâtonnage. Συγκεντρώθηκαν 24.500 φιάλες, και ο παραγωγός συνιστά ρητά να κάνετε ντεκαντάρισμα του κρασιού για περίπου 30 λεπτά.

Αυτός ο αριθμός των φιαλών είναι το πραγματικό ζητούμενο, όταν κοιτάξει κανείς τη σοδειά. Το 2023 ήταν στη Σαντορίνη μια καταστροφική χρονιά: χαλάζι στις 23 Απριλίου στην κεντρική ζώνη, ισχυροί ανοιξιάτικοι άνεμοι, ασυνήθιστες όψιμες ανοιξιάτικες βροχές και μια παρατεταμένη ζέστη τον Ιούλιο πίεσαν την παραγωγή σε μόλις περίπου 30 τοις εκατό του μέσου όρου, το Assyrtiko ήταν εξαιρετικά σπάνιο. Αναλυτικά, το 2023 βγήκε κάπως πιο ήπιο και πιο στρογγυλό από το πιο οξύ 2022 – pH 3,07 έναντι 2,94. Το ότι από μια τέτοια χρονιά έλλειψης προκύπτει καν μια τόσο πλούσια φιάλη είναι το πραγματικό επίτευγμα.

Αυτό το κρασί το είχα στο ποτήρι μου πάρα πολλές, πάρα πολλές φορές, κι όμως δεν μπορώ να θυμηθώ κανένα που να έφερνε τόσο πολύ εσπεριδοειδές στη μύτη. Στο στόμα έπειτα αυτή η ένταση, χωρίς να πέφτει στην κλασική αυστηρότητα της Σαντορίνης – μια αυστηρότητα που εγώ τη θεωρώ υπερτιμημένη, υπερβολικά «hyped», κάτι που άλλωστε το προδίδει ήδη η ίδια η λέξη. Πριν από την επίγευση έρχεται το πιο σημαντικό: μια υπέροχη υφή. Και μετά μια μακριά, μακριά επίγευση με ακριβώς τη σωστή ποσότητα υπολειμματικού φρούτου. Για μένα είναι το πιο πλούσιο ανάμεσα στα κρασιά της GAIA που γνωρίζω.

Η διεθνής κριτική βρίσκεται πολύ κοντά: ο Wine Advocate έδωσε στο 2023 93+, ο Decanter 93 (με φλούδα εσπεριδοειδών και αλμυρό λάδι λεμονιού), ο Παύλος Γκέγκας 92(+) με «πολύ εσπεριδοειδές» και ένα παράθυρο έως το 2031/33, ο Wine Spectator 90. Η δική μου αντίληψη περί εσπεριδοειδών συμπίπτει λοιπόν εκπληκτικά με αυτό που σημείωσαν ο Decanter και ο Γκέγκας. Αυτός ο Wild Ferment μου αρέσει περισσότερο από πολλά Assyrtiko της Σαντορίνης που σε άλλους κριτικούς μαζεύουν 94 βαθμούς και παραπάνω. Δείχνει ακριβώς ότι η ένταση δεν χρειάζεται να καταλήγει σε κοφτερή αυστηρότητα.

Το 2023 κοστίζει ανάλογα με την αγορά ανάμεσα σε περίπου 37 και 52 ευρώ· ο γερμανικός τιμοκατάλογος στα 31,90 ευρώ έχει εξαντληθεί, στην Ελλάδα ζητούνται 52,10 ευρώ. 93 βαθμοί.