Torosidis – Viticulturist 2025

Στην ετικέτα αυτού του κρασιού δεν αναγράφεται τι περιέχει η φιάλη. Ο Viticulturist του Τοροσίδη είναι μονοποικιλιακή Μαλαγουζιά, 100 τοις εκατό, όμως η ποικιλία δεν επιτρέπεται να αναφερθεί στη φιάλη. Ο αμπελώνας βρίσκεται στον οικισμό Πετεινός της Θράκης, περίπου πέντε χιλιόμετρα από την πόλη της Ξάνθης στα βορειοανατολικά της Ελλάδας. Διοικητικά ο Πετεινός ανήκει στον δήμο Αβδήρων, βρίσκεται όμως εκτός της ζώνης ΠΓΕ Άβδηρα. Η ζώνη της περιλαμβάνει μόνο τις κοινότητες Αβδήρων, Μάνδρας, Μυρωδάτου και Μαγγάνων της πρώην δημοτικής περιοχής, και αυτό έως τα 300 μέτρα υψόμετρο. Χωρίς προστατευόμενη προέλευση, το κρασί πιστοποιείται ως ποικιλιακός οίνος. Για την κατηγορία αυτή μια κοινή υπουργική απόφαση του 2015, η ΚΥΑ 5066/117288/2015, απαγορεύει στα μονοποικιλιακά κρασιά την αναφορά ορισμένων ποικιλιών. Ανάμεσά τους η Μαλαγουζιά και το Βιδιανό, όπως επίσης το Ξινόμαυρο, το Ασύρτικο και το Μοσχοφίλερο. Σε χαρμάνια από δύο ή τρεις ποικιλίες η αναφορά επιτρέπεται. Έτσι γεννιέται μια Μαλαγουζιά που δεν επιτρέπεται να λέγεται Μαλαγουζιά. Στην μπροστινή ετικέτα αναγράφεται απλώς «Organic White Dry Wine», ξηρός βιολογικός λευκός οίνος. Το αλκοόλ βρίσκεται στο 12,5 τοις εκατό.

Πίσω από το κρασί στέκει ο Ευστάθιος «Στάθης» Τοροσίδης. Από το 2003 έως το 2013 το ζήτημα ήταν η πιλοτική καλλιέργεια και οι πειραματισμοί. Το 2013 φύτεψε το πρώτο κομμάτι αμπελιού στον Πετεινό, από το 2017 έως το 2019 προστέθηκαν Μαλαγουζιά, Λημνιό, Syrah και Βιδιανό. Το 2020 εμφιαλώθηκε η πρώτη φιάλη, ένα χαρμάνι από Μαλαγουζιά και Chardonnay. Από το 2021 η οινοποίηση γίνεται επαγγελματικά. Η τοποθεσία, σύμφωνα με το οινοποιείο, δεν επιλέχθηκε για το υψόμετρο ή την εγγύτητα στη θάλασσα, αλλά λόγω της οικογενειακής καταγωγής. Το ίδιο το οινοποιείο περιγράφει το terroir ως διαφορετικό από εκείνο των κλασικών Αβδήρων. Στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης ο Τοροσίδης έγραψε το 2010/11 μια πτυχιακή εργασία για το πώς μπορεί να αξιολογηθεί η θρέψη των αμπελιών με άζωτο μέσω οργάνων μέτρησης χλωροφύλλης.

Δικό της κελάρι η, κατά δική της δήλωση, εξαιρετικά μικρή επιχείρηση δεν διαθέτει. Η οινοποίηση γίνεται σε ένα συνεργαζόμενο οινοποιείο της περιοχής, σύμφωνα με τον παραγωγό στο Οινοποιείο Ανατολικός. Η ζύμωση και η ωρίμανση γίνονται αποκλειστικά σε δεξαμενή ανοξείδωτου χάλυβα, χωρίς καθόλου ξύλο. Τεχνικά δελτία δεν υπάρχουν σκόπιμα, επειδή, όπως λέει ο Τοροσίδης, βρίσκεται ακόμη σε μια φάση πειραματισμού και διαρκούς δοκιμής. Η βιολογική πιστοποίηση ολοκληρώθηκε το 2023. Ο 2022, η παλαιότερη τεκμηριωμένη χρονιά αυτού του κρασιού, προερχόταν ακόμη από αμπελώνα σε μετατροπή. Το όνομα ταιριάζει σε αυτό το μοντέλο. «Viticulturist» σημαίνει αμπελουργός, και ο παραγωγός βάζει στο επίκεντρο τη φράση «Πίσω από κάθε κρασί στέκει πάντα ένας αμπελουργός». Στο κέντρο βρίσκεται λοιπόν ο αμπελουργός, όχι ο οινολόγος. Η ετικέτα φέρει ως μοτίβο ένα δαχτυλικό αποτύπωμα, το οποίο εγώ το διαβάζω ως τη χειρόγραφη υπογραφή ακριβώς αυτού του αμπελουργού.

Τον Viticulturist τον δοκίμασα στις 16 Αυγούστου 2026, περίπου έναν χρόνο μετά τον τρύγο, ως δείγμα του παραγωγού. Ήταν το πρώτο κρασί αυτού του οινοποιείου που είχα ποτέ στο ποτήρι μου. Ακολούθησαν το χαρμάνι Μαλαγουζιά Βιδιανό Chardonnay 2024, ο ερυθρός Syrah Βιδιανό 2023 και τα δύο ροζέ Λημνιό Μαλαγουζιά 2023 και Λημνιό Syrah 2024. Το μονοποικιλιακό Βιδιανό 2025 το είχα στο ποτήρι μου μόλις τον Οκτώβριο.

Στη μύτη είναι πραγματικά εκπληκτικός, ποτέ δεν θα σκεφτόμουν εδώ μια Μαλαγουζιά. Έχει νότες ξηρών καρπών, με πολύ κυδώνι και μια ιδέα διαλύτη, που για μένα ωστόσο παραμένει απολύτως νόστιμη. Στον ουρανίσκο εμφανίζεται μια ενδιαφέρουσα υφή, που ταλαντεύεται ανάμεσα στο ελαφρώς λιπαρό και σε μια αρκετά τραχιά τανίνη. Στον δομικό σκελετό υπάρχει, θαρρώ, ένα μικρό κενό, η επίγευση όμως ύστερα είναι και πάλι πολύ μακρά. Σε αυτό προστίθεται μια καλή για Μαλαγουζιά οξύτητα, που κάνει το στόμα να σαλιώνει. Έχει απίστευτο νεύρο και είναι τόσο απίστευτα νευρώδης. Είναι funky, αλλά ταυτόχρονα απόλυτα συμβατός με ανθρώπους που κατά τα άλλα είναι ευαίσθητοι σε αυτά. Δεν πίνεται εύκολα, είναι όμως συναρπαστικός και πραγματικά νόστιμος. Στα τυφλά θα στοιχημάτιζα πράγματι σε ένα παλαιωμένο κρασί από το Jura, και μάλιστα σε ένα κρασί που δεν είδε βαρέλι και είναι μόλις ενός έτους.

Ως το πρώτο κρασί του κτήματος έγινε για μένα το μέτρο σύγκρισης για τα υπόλοιπα. Το χαρμάνι Μαλαγουζιά Βιδιανό Chardonnay ήταν χρυσαφί στο ποτήρι και σαφώς πιο βαθύχρωμο από αυτόν, στη μύτη λιγότερο funky. Το Βιδιανό μοιράζεται μαζί του τον διαλύτη και το κυδώνι, υστερεί όμως σε ευκολοπιοσιά έναντι των άλλων δύο λευκών. Στο ροζέ Λημνιό Μαλαγουζιά έλειπε πάλι εκείνο που έχουν τα περισσότερα κρασιά του οινοποιείου και που ο Viticulturist το διαθέτει σε υψηλό βαθμό, δηλαδή γερή δόση νεύρου.

Αυτή είναι μία από τις πιο ενδιαφέρουσες Μαλαγουζιές που είχα τα τελευταία χρόνια, ένα συναρπαστικό πείραμα Μαλαγουζιάς με πολύ δικό του χαρακτήρα. Το πώς θα παλαιώσει δύσκολα μπορώ να το προβλέψω. Ανάμεσα στα τρία λευκά του Τοροσίδη προηγείται του χαρμανιού Μαλαγουζιά Βιδιανό Chardonnay με 91 και του Βιδιανού με 90 βαθμούς. Τα ροζέ έφτασαν τους 89 βαθμούς για το Λημνιό Syrah και τους 88 για το Λημνιό Μαλαγουζιά. Μόνο ο Syrah Βιδιανό 2023 βρισκόταν ακόμη πιο πάνω. Τη Μαλαγουζιά 2025 του Μανωλεσάκη, ίδια ποικιλία, ίδια χρονιά, τη σημείωσα στους 92 βαθμούς. Ο Viticulturist κοστίζει περίπου 9 ευρώ στην Ελλάδα. Για μένα, είναι 93 βαθμοί.