Κτήμα Κυρ-Γιάννη – Diaporos 2020

Σε ένα βράδυ με επιτραπέζια σε φίλους που ξέρουν άριστα από ελληνικό κρασί, έβαλα τρία Ξινόμαυρα του Κυρ-Γιάννη στα τυφλά μέσα σε σακουλάκια και μάντεψα κι εγώ μαζί, δηλαδή το εισαγωγικό Naoussa Cuvée Villages 2022, το κλασικό Ramnista 2021 και τον Diaporos 2020, για τον οποίο μιλάμε εδώ. Σε αντίθεση με τα δύο κρασιά ΠΟΠ Νάουσα, ο Diaporos φέρει την ονομασία ΠΓΕ Ημαθία, και ο λόγος βρίσκεται στο χαρμάνι – 87 τοις εκατό Ξινόμαυρο, 13 τοις εκατό Syrah, ενώ το ΠΟΠ Νάουσα απαιτεί μονοποικιλιακό Ξινόμαυρο. Το Ξινόμαυρο προέρχεται από το Block 5, φυτεμένο το 1972, του οποίου τα υψηλότερα σημεία φτάνουν τα 230 έως 240 μέτρα· το Syrah προέρχεται από δύο βόρεια προσανατολισμένα blocks του 1987. Η ένδειξη «Single Block Xinomavro» στην ετικέτα αφορά λοιπόν το Ξινόμαυρο, όχι ολόκληρο το κρασί, και το όνομα μάλλον παραπλανά, καθώς παραπέμπει στο νησί Διάπορος έξω από τη Σιθωνία, το καταφύγιο της οικογένειας Μπουτάρη, ενώ τα σταφύλια μεγαλώνουν στη Νάουσα.

Στο κελάρι οι δύο ποικιλίες οινοποιούνται και ωριμάζουν χωριστά και μόνο κατόπιν αναμειγνύονται. Το Ξινόμαυρο μπαίνει, μετά από επταήμερη κρύα προεκχύλιση, σε ανοιχτές γαλλικές ξύλινες δεξαμενές ζύμωσης και ωριμάζει έπειτα περίπου 16 μήνες σε βαρέλια πρώτης και δεύτερης χρήσης, το Syrah 14 μήνες με ένα πέμπτο καινούριο ξύλο. Το αποτέλεσμα ήταν 15 τοις εκατό αλκοόλ με 5,1 γραμμάρια ολικής οξύτητας ανά λίτρο.

Ως χρονιά, το 2020 ήταν στη Νάουσα πολύ καλό για το Ξινόμαυρο, στη δική μου βάση δεδομένων χρονιών 8 στα 10, ξηρό-θερμό με διατηρημένο εύρος θερμοκρασίας ημέρας-νύχτας, και η φοβερή φθινοπωρινή σήψη στο όψιμο Ξινόμαυρο απουσίασε. Το ίδιο το κτήμα ωστόσο περιέγραψε για τα αγροτεμάχια του Diaporos καθυστερημένη, ανομοιόμορφη ωρίμαση. Ακόμη μεγαλύτερη έκπληξη προκαλεί, λοιπόν, το πόσο εξελιγμένη δείχνει αυτή η φιάλη στα έξι της χρόνια.

Το πρώτο κρασί στο ποτήρι πρόδωσε αμέσως την ποικιλία. Στη μύτη πάρα πολλή λιαστή ντομάτα, λίγο χώμα και πολλή φράουλα, χρωματικά όμως ήδη κάποιες νότες γήρανσης. Στο στόμα λεπτή, μα συνάμα πυκνή τανίνη και αρκετά οξειδωτική, σταφιδωμένη επίγευση. Το να καταλήξω στο Ξινόμαυρο δεν ήταν δύσκολο, το να πέσω όμως στο σωστό φάσμα της χρονιάς ήταν, οι περισσότεροι στο τραπέζι πήγαν τουλάχιστον πέντε χρόνια πιο πίσω στο παρελθόν. Εγώ ο ίδιος υποψιαζόμουν το Ramnista, με το οποίο με συνδέει ένα είδος μίσους-αγάπης, και ήμουν σίγουρος ότι δεν μπορούσε να είναι ο Diaporos. Με στόμφο ανακοίνωσα ανοίγοντας ότι το τρίτο ποτήρι ήταν ο Diaporos, η πιπεράτη νότα αλάνθαστη. Η γκάφα ήταν μεγάλη, γιατί στο τρίτο σακουλάκι κρυβόταν το Ramnista. Όταν το ξέρεις, τότε στο πρώτο ποτήρι έρχονται τελικά ξανά στο μυαλό ο καπνός και το δέρμα.

Και είμαι λίγο απογοητευμένος από αυτόν τον Diaporos 2020. Από τον 2018 κρατούσα πολύ καλή ανάμνηση. Σε μια μεγάλη masterclass Ξινόμαυρου με 49 κρασιά έφτασε το 2024, επίσης στα έξι του χρόνια, στους 94 βαθμούς, τη δεύτερη υψηλότερη βαθμολογία απ' όλα τα κρασιά της δοκιμής, και ήταν το καλύτερο κρασί του Κυρ-Γιάννη, ξεπερασμένος μόνο από το Βράνα Πέτρα 2017 του Θυμιόπουλου. Εκλεπτυσμένο κρασί είναι ο Diaporos οπωσδήποτε, κρασί που βάζει το Ξινόμαυρο από το πρώτο κιόλας μύρισμα στο επίκεντρο και, αν ασχοληθείς περισσότερο μαζί του, είναι αρκετά λεπτεπίλεπτο και βάζει σε σκέψεις. Στην απευθείας σύγκριση εκείνου του βραδιού το Ramnista 2021 ήταν σαφώς πιο πειστικό.

Η Monica Larner είδε το 2020 ψηλότερα απ' ό,τι το βίωσα εγώ εκείνο το βράδυ, και του έδωσε στο Wine Advocate τον Ιούνιο του 2026 94 βαθμούς – την ίδια βαθμολογία που πήρε εκεί ο Diaporos για το 2016, ενώ το 2017 ήταν στους 95 και το 2018 στους 92+. Στον Diaporos θα διάλεγα μιαν άλλη χρονιά. Στην Ελλάδα το κρασί κοστίζει περίπου 45 ευρώ. Για μένα είναι 91 βαθμοί.