Κτήμα Κυρ-Γιάννη – Ramnista 2021

Ο Ramnista είναι το κλασικό κρασί ανάμεσα στα Ξινόμαυρα του Κυρ-Γιάννη, μονοποικιλιακό και ΠΟΠ Νάουσα. Το «Single Vineyard» εδώ δεν σημαίνει ένα μικροσκοπικό τεμάχιο, αλλά εννέα επιλεγμένα κομμάτια του αμπελώνα του κτήματος κοντά στο Γιαννακοχώρι, με προσανατολισμούς από βόρεια και βορειοδυτικά, περνώντας από τα ανατολικά, έως νοτιοανατολικά και δυτικά, σε εδάφη από αμμοπηλώδη έως αργιλοπηλώδη. Επτά από αυτά φυτεύτηκαν μεταξύ 1970 και 1973, ήταν δηλαδή κατά τον τρύγο περίπου 48 έως 51 ετών, τα άλλα δύο είναι του 2006 και του 2010· η διαμόρφωση γίνεται σε διπλό κορδόνι με 3.000 έως 4.000 πρέμνα ανά εκτάριο. Το όνομα σημαίνει στην τοπική διάλεκτο «βασιλικός λόφος». Το 2002 δεν εμφιαλώθηκε καθόλου Ramnista – απόφαση επιλογής του κτήματος.

Ο τρύγος με το χέρι ξεκίνησε το 2021 στο πρώτο τεμάχιο στις 21 Σεπτεμβρίου, ακολούθησαν πέντε ημέρες κρύας εκχύλισης στους 8 έως 10 βαθμούς, η ζύμωση σε γαλλικούς ξύλινους κάδους ζύμωσης και σε ανοξείδωτες δεξαμενές των πέντε τόνων η καθεμία στους 17 έως 23 βαθμούς με πιζάζ και ανακύκλωση, δύο έως έξι ημέρες μετα-εκχύλισης και η μηλογαλακτική ζύμωση. Κάθε τεμάχιο οινοποιείται ξεχωριστά, ωριμάζει 14 μήνες σε γαλλική δρυ των 225 και 500 λίτρων πρώτης έως τρίτης χρήσης, και μόνο μετά συντίθεται το κρασί από τις παρτίδες των τεμαχίων. Το αποτέλεσμα ήταν 14,5 τοις εκατό αλκοόλ με 5,6 γραμμάρια ολικής οξύτητας ανά λίτρο και pH 3,57.

Με τον Ramnista με συνδέει ένα είδος αγάπης και μίσους. Παλιότερα, όταν ακόμη δεν με ενδιέφερε ιδιαίτερα το κρασί, τον έπινα συχνά και με ευχαρίστηση, χωρίς να συγκρατώ τις χρονιές. Από τότε όμως που ασχολούμαι πιο επαγγελματικά με το ελληνικό κρασί, η αλήθεια είναι πως καμία χρονιά δεν με είχε πείσει πλήρως. Τον 2006 τον είχα στην Ξινόμαυρο Masterclass του 2024 με 18 χρόνια στο ποτήρι, με λεπτές τανίνες, αλλά ήδη με πολύ λίγο πρωτογενές φρούτο, 86 βαθμοί. Επίσης στη Masterclass, ο 2017 έφτασε τους 90, πιο στρογγυλός και με σταφίδες, αλλά με πολύ λίγη πολυπλοκότητα για το όνομα και τη χρονιά, ο ελαφρώς μπουσονέ 2018 επίσης στους 90 και ο 2019 στους 88, αναπάντεχα γερασμένος και με ξεθωριασμένη επίγευση, ώστε το απλούστερο Cuvée Villages 2019 με 90 τον ξεπέρασε μάλιστα οριακά. Και τον Μάιο του 2026 και ο 2010 με 16 χρόνια ήταν πάλι ένας από αυτούς που δεν με έπεισαν πραγματικά, 88 βαθμοί.

Στα τέλη Σεπτεμβρίου του 2026 έφερα τρία Ξινόμαυρα του κτήματος σε μια βραδιά επιτραπέζιων παιχνιδιών σε φίλους, που ξέρουν άριστα από ελληνικό κρασί – το εισαγωγικό κρασί Νάουσα Cuvée Villages 2022, τον Διάπορο 2020 και αυτόν τον Ramnista 2021. Ανακάτεψα τα μπουκάλια, τα έβαλα σε σακουλάκια και προσπάθησα να μαντέψω κι εγώ. Τον Ramnista τον υποψιάστηκα στο ποτήρι ένα – για άλλη μια φορά ένας, σκέφτηκα, που δεν με πείθει και που, αν και ένα χρόνο νεότερος από τον Διάπορο, φαίνεται ήδη μερικά χρόνια μεγαλύτερος. Το ποτήρι τρία, αντιθέτως, το θεώρησα τον Διάπορο, η πιπεράτη νότα μου φαινόταν αλάνθαστη. Το ανακοίνωσα με στόμφο την ώρα του ανοίγματος, και η γκάφα ήταν μεγάλη, γιατί ο Ramnista κρυβόταν στο σακουλάκι τρία, και αυτό που θεωρούσα πιπέρι του Διάπορου ήταν το δικό του.

Ως χρονιά, το 2021 ήταν στη Νάουσα η πιο αδύναμη από τις τρεις της βραδιάς. Στη βάση δεδομένων μου για τις χρονιές, η ερυθρή Νάουσα βρίσκεται στο 7 στα 10, μια κομψή χρονιά με υψηλή οξύτητα, στην οποία πολλά εξαρτήθηκαν από τον χρόνο του τρύγου και από την επιλογή, ενώ το 2020 και το 2022 φτάνουν το 8 το καθένα. Σε εθνικό επίπεδο, το 2021 υποχώρησε σαφώς στο 5,5, η χρονιά του ιστορικού καύσωνα στα τέλη Ιουλίου και των μεγάλων δασικών πυρκαγιών στη βόρεια Εύβοια, στην Αττική και στην Πελοπόννησο. Στη Μακεδονία ο κρύος Μάρτιος καθυστέρησε την εκβλάστηση, το Ξινόμαυρο στη Νάουσα τρυγήθηκε αργά, από τις 21 Σεπτεμβρίου έως τις 10 Οκτωβρίου. Το ίδιο το κτήμα Κυρ-Γιάννη περιγράφει, μετά από ένα ξηρό και ζεστό, χωρίς ασθένειες καλοκαίρι, μια ιδιαίτερα ομοιόμορφη, φαινολικά πλούσια χρονιά, με αποδόσεις 10 έως 15 τοις εκατό κάτω από το 2020. Από τη Νάουσα του 2021 είχα μέχρι τώρα στο ποτήρι μόνο τον Earth and Sky του Θυμιόπουλου, το 2024 με τρία χρόνια, στους 91 βαθμούς. Το καλύτερο κρασί της βραδιάς το έφερε τώρα ακριβώς αυτή η πιο αδύναμη χρονιά.

Το ποτήρι τρία ήταν ήδη χρωματικά πιο πυκνό από τα άλλα δύο, στη μύτη υπήρχαν βατόμουρο και σμέουρο. Στον ουρανίσκο καθηλωτική τανίνη, εδώ πολύ καλά σε αρμονία με την οξύτητα, με καλή ένταση και μακριά, πιπεράτη επίγευση.

Στην άμεση σύγκριση έπεισε σαφώς περισσότερο από τον Διάπορο 2020 και το Cuvée Villages 2022, ένα θαυμάσιο κρασί και ο μέχρι τώρα υψηλότερα βαθμολογημένος Ramnista μου, ένας που διαπρέπει εντελώς αναπάντεχα. Η αλήθεια είναι πως θα του άξιζε κι ένα συν πίσω από τη βαθμολογία. Δεν θέλω όμως να στοιχηματίσω σε αυτό, γιατί με παλαιωμένους Ramnista είχα πολύ συχνά ατυχία, κάτι που ωστόσο μπορεί να οφειλόταν και στη συντήρηση. Η Monica Larner του έδωσε στο Wine Advocate τον Ιούνιο του 2026 93 βαθμούς, ο 2015 είχε πάρει εκεί 91 και ο 2016 92. Στην Ελλάδα το κρασί κοστίζει περίπου 22 ευρώ. Όποιος θέλει να δοκιμάσει Ramnista, ας το ακούσει από έναν σκεπτικιστή του Ramnista. Αγοράστε τον 2021, είναι μεγάλο θέαμα για αυτή την τιμή. Για μένα αυτοί είναι 93 βαθμοί.