Petrolo – Galatrona 2021

Αν το Château La Croix ήταν το τίμιο μέτρο σύγκρισης, τότε το Galatrona από το Petrolo είναι η δήλωση πρόθεσης. Το καταλαβαίνεις ήδη από τη στιγμή που σερβίρεις: χρωματικά εντελώς διαφορετική κατηγορία, απίστευτα πυκνό στο ποτήρι. Όποιος βλέπει τα δύο κρασιά δίπλα-δίπλα δεν χρειάζεται σημειώσεις γευσιγνωσίας για να καταλάβει ότι εδώ μπαίνει στο παιχνίδι μια άλλη αξίωση.

Το Petrolo είναι ένα μικρό οικογενειακό κτήμα στο Val d'Arno di Sopra, μια υποζώνη ανατολικά του Chianti, που έχει κάνει όνομα με διεθνείς ποικιλίες. Η οικογένεια Bazzocchi-Sanjust απέκτησε το κτήμα τη δεκαετία του 1940· σήμερα το διευθύνει ο Luca Sanjust σε τρίτη γενιά, αφού εγκατέλειψε την καριέρα του ως καλλιτέχνης στη Ρώμη το 1993 και επέστρεψε σπίτι. Το Galatrona, η ναυαρχίδα του, εμφιαλώθηκε για πρώτη φορά το 1994: 100% Merlot από μεμονωμένο αμπελώνα, φυτεμένο μεταξύ τέλους της δεκαετίας του 1980 και μέσων της δεκαετίας του 1990 με κλώνους Bordeaux χαμηλής ζωηρότητας. Περίπου 50.000 πρέμνα βρίσκονται σε περίπου δέκα εκτάρια με νοτιοανατολικό προσανατολισμό σε υψόμετρο περίπου 300 μέτρων. Το έδαφος – αργιλοπηλώδες με σχιστόλιθο, μάργα και ψαμμίτη – συγκρατεί την υγρασία που χρειάζεται το Merlot κατά τα ζεστά τοσκανικά καλοκαίρια. Από το 2016 το κτήμα είναι πιστοποιημένο βιολογικό και καλλιεργείται χωρίς άρδευση.

Στο κελάρι, το Petrolo ακολουθεί συνειδητά συγκρατημένη προσέγγιση: χειροσυλλογή με διαλογή, αυθόρμητη ζύμωση με γηγενείς ζύμες σε τσιμεντένιες δεξαμενές με υάλωση, ήπια χειροκίνητη εκχύλιση, μηλογαλακτική ζύμωση σε ξύλο, στη συνέχεια 18 έως 20 μήνες ωρίμανση σε γαλλικά barriques και tonneaux, εκ των οποίων περίπου το ένα τρίτο καινούρια. Δεν πρόκειται για κρασί που θέλει να εντυπωσιάσει με 100% καινούριο ξύλο ή επιθετική εκχύλιση, αλλά για ένα κρασί που βασίζεται στο φρούτο, την ακρίβεια και το terroir.

Η χρονιά 2021 δεν ήταν εύκολη ούτε στην Τοσκάνη. Ανοιξιάτικος παγετός και καλοκαιρινή ξηρασία μείωσαν την παραγωγή στο Petrolo κατά περίπου 30 τοις εκατό κάτω από το κανονικό επίπεδο. Ωστόσο, τα σταφύλια που κατάφεραν να περάσουν τη χρονιά έφτασαν σε βέλτιστη ωρίμανση – και αυτό δείχνουν τα αναλυτικά δεδομένα: 14% αλκοόλ με 5,89 g/l ολική οξύτητα και pH 3,56. Έτσι, ο 2021 είναι αναλυτικά ακόμη πιο φρέσκος σε οξύτητα από τις χρονιές 2019 και 2020 – συνδυασμός συγκέντρωσης και φρεσκάδας που γίνεται αμέσως αντιληπτός στο ποτήρι.

Και ακριβώς έτσι είναι το κρασί στη γεύση. Στον ουρανίσκο γεμίζει απόλυτα το στόμα, με λεπτότατο νουγκά και μια ντελικάτη άρκευθο που χαρίζει στο κρασί μια σχεδόν μεσογειακή βοτανική νότα. Το ξύλο είναι υπέροχα ενσωματωμένο – παρόν αλλά ποτέ κυρίαρχο, κάτι που δεν εκπλήσσει δεδομένου του μέτριου ποσοστού νέου ξύλου. Οι τανίνες είναι λεπτές αλλά ακόμη νεανικές, και πίσω από το πυκνό, σκούρο φρούτο κρύβεται μια φρεσκάδα που δίνει στο κρασί μια ασυνήθιστη για Merlot κάθετη δομή. 97 βαθμοί – ένα από τα καλύτερα μονοποικιλιακά Merlot στον κόσμο, κατά τη γνώμη μου.

Αρκετούς μήνες μετά τη γευσιγνωσία Merlot, άνοιξα μια ακόμη φιάλη τον Δεκέμβριο του 2025 – αυτή τη φορά δίπλα στο Fattoria Le Pupille Saffredi 2022, ένα μπορντολέζικο χαρμάνι με ελαφρά υπεροχή Cabernet Sauvignon. Το Galatrona τα πήγε εξαιρετικά, ιδίως στην αρχή: τόσο φρούτο, τόση δύναμη, πληρότητα που τυλίγει το στόμα και μια υπέροχη αιμάτινη επίγευση. Επίσης εκπληκτικά πολλή τανίνη – περισσότερη από όσο θυμόμουν. Του είχα δώσει λίγο λιγότερο αέρα από ό,τι στο Saffredi, κάτι που το έκανε να φαίνεται πιο νεανικό και δυνατό στην αρχή. Με περισσότερο αέρα και αυξανόμενη θερμοκρασία, το Saffredi έδειξε τα δυνατά του σημεία και πέρασε μπροστά από το Galatrona (98+ για το Saffredi). Το Galatrona επιβεβαιώνεται στους 97 βαθμούς – αλλά με πάρα πολύ δυναμικό. Δεν θα μου προκαλούσε έκπληξη αν μια μέρα φτάσει τους 99 βαθμούς.

Η διεθνής κριτική βλέπει τα πράγματα παρομοίως: το Falstaff δίνει 100 βαθμούς, ο James Suckling 98, το Wine Enthusiast 97, το Vinous 98, το Decanter και ο Parker 97 και 97+ αντίστοιχα. Το ότι αυτό το κρασί εξακολουθεί να είναι διαθέσιμο για περίπου 100 ευρώ σχεδόν αγγίζει τα όρια της παράβλεψης, αν αναλογιστεί κανείς τις τιμές για αντίστοιχα βαθμολογημένα Bordeaux ή τον πιο διάσημο τοσκανικό γείτονα Masseto. Μετά το ταπεινό μέτρο σύγκρισης από το Pomerol, έχουμε πλέον μπροστά μας ένα κρασί που ενσαρκώνει αληθινή παγκόσμια κλάση. Το ερώτημα δεν είναι πια αν τα ελληνικά Merlot μπορούν να νικήσουν το Pomerol – αυτό θα ήταν πολύ εύκολο. Το ερώτημα είναι πόσο κοντά μπορούν να φτάσουν στο Galatrona.