Τ-Οίνος – Clos Stegasta ροζέ 2023

Ο Τ-Οίνος είναι το φιλόδοξο εγχείρημα κύρους του Alexander Avatangelos και του Gérard Margeon στην Τήνο: γεννήθηκε ως ιδέα το 1999, φυτεύτηκε από το 2002, βγήκε στην αγορά με τα πρώτα κρασιά το 2008 και από το 2016 συμβουλεύεται τον Stéphane Derenoncourt, ενώ ο Θάνος Γεωργιλάς – πρώην στο Opus One και στο Château Latour – φτιάχνει τα κρασιά. Είναι ένας τόπος με βαθύ παρελθόν, καθώς στην Τήνο τα ίχνη οινοποίησης φτάνουν έως το 4.000 π.Χ., το 1768 μετρούσαν είκοσι διαφορετικά κρασιά, και μέχρι το 1909 το νησί γέμιζε γύρω στα 30.000 βαρέλια τον χρόνο. Τα κλήματα – θαμνώδη, δεμένα ένα ένα σε πασσάλους ενάντια στον άνεμο, 10.000 πρέμνα το εκτάριο με απόδοση μόλις 25 εκατόλιτρα – βρίσκονται στα 400 έως 450 μέτρα στα αμπελοτόπια Στέγαστα, Σπαρβέρι και Άγιος Δημήτριος, πάνω σε γρανίτη και αμμώδη άργιλο αντίστοιχα σχιστόλιθο. Τα Στέγαστα, το οροπέδιο ύψους περίπου 470 μέτρων με τους γρανιτένιους ογκόλιθους, οφείλουν το όνομά τους στην ελληνική λέξη για το «στεγασμένο», από τους προστατευμένους παλιούς χώρους πατητηριού μέσα στα αμπέλια· εδώ το μελτέμι δροσίζει κατά τρεις έως τέσσερις βαθμούς, ενώ η καλοκαιρινή ομίχλη λειτουργεί ως αντηλιακή προστασία. Και ναι, οι αγριοκάτσικες είναι μια πραγματική πληγή.

Το Clos Stegasta Rosé είναι το κορυφαίο ροζέ του κτήματος, σαφώς τοποθετημένο πάνω από το πιο απλό Mavrosé. Προκύπτει από 35% Ασύρτικο, 35% Μαυροτράγανο, 20% Αυγουστιάτη και 10% Μαλαγουζιά, με απευθείας πίεση, ζύμωση σε ανοξείδωτο με ζύμες που απομονώνονται από τα δικά του αμπέλια, και παλαίωση έως έξι μήνες πάνω στη λεπτή οινολάσπη. Το 2022 ήταν η πρώτη σοδειά αυτού του κρασιού – και ακριβώς εκεί βρίσκεται για μένα η ουσιαστική ιστορία, γιατί το 2022 το δοκίμασα το 2024 σε ηλικία περίπου δύο ετών και το βαθμολόγησα με 94+, δηλαδή με ρητή δυνατότητα παλαίωσης. Το 2023 πέφτει για μένα τρεις βαθμούς χαμηλότερα.

Ως χρονιά, το 2023 εξηγεί σχεδόν από μόνο του αυτή τη διαφορά. Το χαρμάνι, η πυκνότητα φύτευσης, η απόδοση και η οινοποίηση παρέμειναν πανομοιότυπα σε σχέση με το 2022, όμως ενώ το 2022 θεωρείται εξαιρετική, δροσερή και ομοιογενής χρονιά (το κρασί έφτασε στο 13%), το 2023 ήταν ζεστό και φτωχό σε βροχοπτώσεις, με καθυστερημένη έκπτυξη και κορυφώσεις καύσωνα. Ο τρύγος έγινε αντίστοιχα νωρίτερα – στις 15 Σεπτεμβρίου αντί για τις 18 Σεπτεμβρίου – και στο ποτήρι καταλήγει μόλις 12%. Ο Τ-Οίνος δεν δημοσιεύει τιμές οξύτητας, αλλά η εικόνα ταιριάζει: ο πρωιμότερος, πιο συγκρατημένος τρύγος στη ζεστή χρονιά έσωσε την οξύτητα, όμως η υφή και η πολυπλοκότητα έμειναν πιο ισχνές.

Αυτό συμπίπτει ακριβώς με τη δική μου εντύπωση. Η μύτη είναι αρκετά βοτανώδης, με πράσινο μήλο μαζί, συνολικά όμως σχετικά συγκρατημένη. Στον ουρανίσκο η πρώτη γουλιά έχει μεγάλη ένταση, μετά αναλαμβάνει τα ηνία μια δυνατή οξύτητα, συνοδευόμενη από μια τραχιά αίσθηση στο στόμα – κάθε άλλο παρά τόσο τρυφερή όσο το Mavrosé 2025 του ίδιου κτήματος, που δοκίμασα παράλληλα. Η πολυπλοκότητα που θα ήλπιζε κανείς να βρει αντ' αυτού δεν υπάρχει, και στην επίγευση μένουν ελάχιστα πέρα από την οξύτητα· μόνο μια ελαφριά πικράδα ξαναδηλώνει την παρουσία της. Τη δυνατότητα παλαίωσης που είδα στο 2022, εδώ δεν τη βλέπω.

Ο James Suckling το είδε διαφορετικά τον Ιανουάριο του 2025 και έδωσε στο 2023 94 βαθμούς, ο Σίμος Γεωργόπουλος του FNL έφτασε στο 8,5 στα 10. Εγώ με την κρίση μου βρίσκομαι σαφώς χαμηλότερα. Το 92 ίσως να δικαιολογούνταν ακόμα, αλλά λείπει η συνεκτική συνολική εντύπωση, λείπει η πολυπλοκότητα στην επίγευση. Στα 58 ευρώ στο κατάστημα της Greece & Grapes – ακριβό τμήμα ροζέ, πολύ πάνω από το Mavrosé των 33,50 ευρώ, που για μένα βρίσκεται στο ίδιο ποιοτικό επίπεδο – αυτό είναι ένα ειλικρινές σημείο τριβής.

91 βαθμοί.