Κτήμα Γεροβασιλείου – Malagousia 2023

Όποιος δοκιμάζει ελληνικά κρασιά δεν θέλει να είναι άκριτος, η εποικοδομητική κριτική είναι μέρος της δουλειάς. Κάποιες φορές όμως καταλαβαίνεις εκ των υστέρων ότι το παρατράβηξες. Με αυτό το 2023 μου συνέβη ακριβώς αυτό, και τούτη η σημείωση είναι η διόρθωση.

Ας πάμε στο ιστορικό. Η Μαλαγουζιά από το Κτήμα Γεροβασιλείου ήταν για μένα, στη διαδρομή των εσοδειών, μια πορεία με αρκετά σκαμπανεβάσματα. Το 2020 το είχα δοκιμάσει το 2021 με έναν χρόνο ωρίμανσης στη φιάλη και το είχα βαθμολογήσει με 95 βαθμούς, και αυτό δεν ήταν τυχαία επιτυχία, αλλά ένα κρασί από το οποίο, ήδη με το ξεβούλωμα, ξεχυνόταν στον χώρο ένα κύμα ροδάκινου. Το 2021 το δοκίμασα το 2022 στην ίδια ηλικία και έφτασα στους 91. Του έλειπε το φρούτο, αυτό πάλευε ενάντια σε μια ανθική επικάλυψη, και το δύσκολο καλοκαίρι έδινε το στίγμα του. Το 2023 το είχα έπειτα το 2024, ξανά με έναν χρόνο ωρίμανσης στη φιάλη, επίσης στους 91 και μάλλον στο κάτω άκρο αυτής της σειράς. Επειδή και οι τρεις δοκιμές έγιναν στην ίδια ηλικία του κρασιού, η σύγκριση είναι ασυνήθιστα καθαρή. Αυτό που διαφέρει είναι πράγματι η χρονιά και όχι η ωρίμανση.

Και η χρονιά έδινε λόγο για επιφυλακτικότητα. Η Επανομή βρίσκεται ως παραθαλάσσια πεδινή ζώνη στον Θερμαϊκό Κόλπο, κλιματικά το αντίθετο των μακεδονικών γειτόνων, με τους οποίους συχνά βάζουν την ονομασία στο ίδιο τσουβάλι. Η Νάουσα είναι ηπειρωτική πλαγιά, το Αμύνταιο βρίσκεται στα 600 με 700 μέτρα, η Δράμα δεν έχει καθόλου πρόσβαση στη θάλασσα. Η παράκτια θέση απορροφά τη ζέστη και τιμωρεί την υγρασία, και το 2023 ήταν μια υγρή χρονιά. Το ίδιο το κτήμα περιγράφει τη χρονιά ως όψιμη και εντατική σε δουλειά, με ισχυρή πίεση από μύκητες, δηλώνει όμως ότι τα σταφύλια μπήκαν υγιή στο κελάρι· η Μαλαγουζιά είχε τρυγηθεί το αργότερο έως τις 7 Σεπτεμβρίου, δηλαδή ακόμη πριν από τις βροχοπτώσεις του Σεπτεμβρίου. Για την Επανομή το 2023 παραμένει έτσι μια μέτρια χρονιά, που ρητά δεν ακολουθεί το άλμα το οποίο έκανε την ίδια χρονιά η Νάουσα, και βρίσκεται πολύ σαφώς κάτω από το 2020. Εδώ πρέπει να προστεθεί και η επισήμανση ότι η ενημέρωση για την Επανομή είναι κατά βάση η ίδια η έκθεση τρύγου αυτού του κτήματος. Μια ανεξάρτητη δεύτερη φωνή για αυτή την ονομασία δεν υπάρχει.

Η προσθήκη «Single Vineyard» δεν εννοεί εδώ, παρεμπιπτόντως, ένα μεμονωμένο τεμάχιο, αλλά τον ενιαίο αμπελώνα του κτήματος κοντά στην Παπαμόλα, που πλέον ξεπερνά τα 110 εκτάρια και είναι έτσι ένας ασυνήθιστα μεγάλης έκτασης μεμονωμένος αμπελώνας. Βρίσκεται στα 110 με 150 μέτρα, σε αμμώδη εδάφη με αργιλώδη υποστρώματα και ασβεστούχο πέτρωμα, στο οποίο βρίσκει κανείς θαλάσσια απολιθώματα, και περιβάλλεται από τις τρεις πλευρές από τη θάλασσα, που απέχει μόλις τέσσερα χιλιόμετρα. Ο Ευάγγελος Γεροβασιλείου, που, ως οινολόγος στο Πόρτο Καρράς, έσωσε τη Μαλαγουζιά από την εξαφάνιση, ξεκίνησε το 1981 την αναβίωση του τότε εκτάσεως 2,5 εκταρίων οικογενειακού αμπελώνα· το 1986 έγινε εδώ για πρώτη φορά οινοποίηση. Το ίδιο το κρασί, μετά από ψυχρή επαφή με τους φλοιούς, ζυμώνεται κατά κύριο λόγο σε ανοξείδωτο στους 18 βαθμούς, ένα μικρότερο μέρος σε γαλλική δρυ, και έπειτα μένει αρκετούς μήνες πάνω στις οινολάσπες.

Με αυτή την προσδοκία στο μυαλό, δηλαδή ασθενέστερη χρονιά, σχεδόν τρία χρόνια στην πλάτη του και μια ποικιλία που θεωρείται ότι πίνεται νεαρή, το κρασί στο ποτήρι ήταν μια έκπληξη. Καλά αποθηκευμένο, εξελίχθηκε περαιτέρω εξαιρετικά. Στη μύτη δείχνει σαφώς αρώματα πυρηνόκαρπων φρούτων. Στον ουρανίσκο διαθέτει πλέον μια υπέροχη υφή, πραγματικά καλή οξύτητα για ένα κρασί από αυτή την ποικιλία και επιπλέον μια όμορφη κρεμώδη αίσθηση· περισσότερα δεν χρειάζονται στην ουσία. Το 13,5 % του πάει εξαιρετικά, δεν υπάρχει τίποτε το αλκοολικά τσουχτερό, το σύνολο μοιάζει στρογγυλό και ισορροπημένο. Ακόμη και σχεδόν τρία χρόνια μετά τον τρύγο δεν εμφανίζει καθόλου οξειδωτικές νότες. Ιδίως στο μέσο και στην επίγευση παρουσιάζεται αξιοσημείωτα σταθερό, και δίνει πλέον έναν εξαιρετικό συνοδό φαγητού, που αντέχει σαφώς και πιο πλούσια πιάτα. Είναι αυτή η υφή, σε συνδυασμό με το φρούτο που ξανά και ξανά αναδεύεται και βγάζει, ακόμη και σε μια δεύτερη και τρίτη επίγευση, πολύ απαλά το κεφάλι του και θυμίζει τις πιο φρουτώδεις χρονιές αυτού του κρασιού, που το κάνει για μένα πλέον πραγματικά εξαιρετικό.

Συγκριτικά με το 2020 λείπει βέβαια το χορταστικό νεκταρίνι, εκείνο το κύμα ροδάκινου του τότε. Πλέον όμως βλέπω το 2023 λιγότερο ως έναν απογοητευτικό συμβιβασμό και περισσότερο ως ένα κρασί με ραχοκοκαλιά, πάνω στη βασικά πιο σοβαρή, πιο δομημένη φύση του οποίου απλώνονται ξανά και ξανά φρουτώδεις τόνοι.

Αξιοσημείωτο είναι αυτό και πέρα από τη μία αυτή φιάλη. Από τα κρασιά όπου είχα την ίδια χρονιά επανειλημμένα στο ποτήρι στη διαδρομή των ετών, τα δύο τρίτα περίπου κράτησαν ή υποχώρησαν, ενώ το ένα τρίτο ανέβηκε. Και, κατά ειρωνεία της τύχης, μια Μαλαγουζιά ανήκει τώρα σε αυτά, ενώ η μοναδική άλλη Μαλαγουζιά αυτής της σειράς, το Microcosmos του Κτήματος Ζαφειράκη στη χρονιά 2022, πήρε μεταξύ 2023 και 2024 τον αντίστροφο δρόμο.

Η εξωτερική κριτική βρισκόταν σε αυτό το κρασί εξαρχής πάνω από τη δική μου. Ο Peter Moser του έδωσε για το Falstaff τον Απρίλιο του 2024 93 βαθμούς και του αναγνώρισε ρητά δυναμικό ωρίμανσης, η Monica Larner στο Wine Advocate τον Σεπτέμβριο του 2025 92 βαθμούς, τα Decanter World Wine Awards 2024 ασημένιο με 91 βαθμούς, σε αυτά προστέθηκε χρυσό στο Concours Mondial de Bruxelles. Ιδίως η επισήμανση του Moser για το δυναμικό ωρίμανσης διαβάζεται, από τη σημερινή σκοπιά, ως πιο εύστοχη από τη δική μου τότε επιφυλακτικότητα.

Ως προς την τιμή, το κρασί αποτελεί ούτως ή άλλως δυνατό επιχείρημα. Στην Ελλάδα βρίσκεται στα περίπου 17,70 ευρώ, στη Γερμανία στα περίπου 24 ευρώ, και η τρέχουσα χρονιά κοστίζει στην Ελλάδα αμετάβλητα το ίδιο. Για ένα λευκό κρασί που, μετά από τρία χρόνια, δεν μοιάζει κουρασμένο αλλά καλύτερο, αυτό είναι μια πολύ καλή σχέση ποιότητας-τιμής. Γι' αυτό διορθώνω τη βαθμολογία μου της εποχής προς τα πάνω. Για μένα αυτό είναι 92 βαθμοί.