Κτήμα Χατζημιχάλη – Merlot Alargino 2021

Αν υπάρχει ένα μόνο κρασί μέσα από το οποίο μπορεί να αφηγηθεί κανείς την ιστορία του ελληνικού Merlot, αυτό είναι το Merlot Alargino από το Κτήμα Χατζημιχάλη. Το 1973, ο Δημήτρης Χατζημιχάλης ίδρυσε το οινοποιείο του στην κοιλάδα της Αταλάντης στην κεντρική Ελλάδα – μια περιοχή ανάμεσα στον Παρνασσό και τον Ευβοϊκό Κόλπο, όπου τα δροσερά εγκάρσια ρεύματα αέρα προσφέρουν στα αμπέλια την ανάπαυση που χρειάζονται τις καλοκαιρινές νύχτες σε αυτό το κλίμα. Το Κτήμα Χατζημιχάλη ήταν ένα από τα πρώτα ελληνικά οινοποιεία που φύτεψαν διεθνείς ποικιλίες δίπλα σε γηγενή σταφύλια, και το πρώτο που εμφιάλωσε Merlot ως μονοποικιλιακό κρασί – ξεκινώντας από την εσοδεία του 1989. Αυτό δεν είναι υποσημείωση. Σημαίνει ότι η ιστορία του ελληνικού Merlot ξεκινά εδώ.

Παρακολουθώ το Merlot Alargino εδώ και αρκετά χρόνια, και η κάθετη γευσιγνωσία που έχει προκύψει αποτελεί μια από τις πιο διαφωτιστικές εμπειρίες που είχα με ελληνικό κρασί. Η πρώτη μου επαφή με Merlot του Χατζημιχάλη ήταν ωστόσο μάλλον απογοητευτική: το Merlot Yataki 2017, η εισαγωγική εκδοχή του κτήματος, δεν με έπεισε με τους 86 βαθμούς του και ένα καυτό αλκοολικό φινάλε. Ακόμη μεγαλύτερη λοιπόν η έκπληξη όταν γνώρισα το Alargino – ένας εντελώς διαφορετικός κόσμος. Το 1992 – που το είχα στο ποτήρι μου μόλις το 2025, δηλαδή πάνω από τριάντα χρόνια μετά τον τρύγο – ήταν σύμφωνα με αναφορές το πρώτο ελληνικό κρασί που μπήκε ποτέ στη λίστα IWC Top 100. Με μόλις 12% αλκοόλ, παρουσιαζόταν ακόμα φρέσκο και ζουμερό, με πυκνά αρώματα σμέουρου πλεγμένα με μανιτάρι και χώμα, και απαλές αλλά ακόμα αισθητές τανίνες: 93 βαθμοί, και ένα κρασί που θα αντέξει άνετα ως το 2030. Το 2004 ήταν στη συνέχεια το κορυφαίο σημείο της εμπειρίας μου με το Alargino μέχρι σήμερα: δέρμα, γλυκόριζα, πυρόλιθος, γραφίτης, βατόμουρο, εξαιρετική οξύτητα – στο απόγειο της εξέλιξής του. 95 βαθμοί. Το 2011 εξέπληξε με εντελώς διαφορετική ιστορία: αρχικά μανιτάρια και υπόροφος δάσους, αλλά αξιοσημείωτη βελτίωση σε διάστημα αρκετών ημερών, με τα χαρακτηριστικά αρώματα μαύρης ελιάς του ώριμου Merlot Χατζημιχάλη και μια πολυπλοκότητα που ξεπέρασε ακόμα και το 2020. 94+ βαθμοί. Το 2020 τέλος, έδειξε ανοιχτό χρώμα, θυμίζοντας ένα Pomerol από ζεστή χρονιά – κεράσια, μαρτσιπάν, δυνατές αλλά λεπτά λειασμένες τανίνες, εξαιρετικό φινάλε. 93 βαθμοί, με περιθώριο ανόδου. Αυτό που δείχνει αυτή η κάθετη γευσιγνωσία: το Merlot Alargino δεν είναι κρασί που παίζει όλα τα χαρτιά του τον πρώτο χρόνο. Χρειάζεται χρόνο, και τον ανταμείβει.

Τεχνικά, το Alargino είναι πιο στενά συγγενές με το Galatrona απ' ό,τι θα περίμενε κανείς: και αυτό είναι ένα μη αρδευόμενο, χαμηλής απόδοσης Merlot μονού αμπελώνα – τα σταφύλια προέρχονται από τη θέση «Αλαργινό» στον Ζυγό, που σημαίνει «η πιο απομακρυσμένη», σε υψόμετρο 320 έως 350 μέτρων, με απόδοση μόλις 3.500 κιλά/εκτάριο. Η ολική οξύτητα 5,8 g/l είναι σχεδόν ταυτόσημη με εκείνη του Galatrona (5,89 g/l), και το υψόμετρο είναι συγκρίσιμο. Στην παλαίωση σε βαρέλι όμως υπάρχει σαφής αντίθεση: ενώ η Petrolo επιλέγει 18 έως 20 μήνες με μόνο ένα τρίτο νέα βαρέλια, ο Χατζημιχάλης επιλέγει 12 μήνες αποκλειστικά σε νέα γαλλικά barriques των 228 λίτρων, ακολουθούμενους από άλλους 12 μήνες παλαίωσης σε μπουκάλι στο υπόγειο κελάρι πριν από την κυκλοφορία. Με 100 τοις εκατό νέο ξύλο, η συγκέντρωση φρούτου της χρονιάς καθορίζει αν το ξύλο θα καταπνίξει το κρασί ή θα του δώσει το σωστό πλαίσιο.

Στο ποτήρι, το 2021 παρουσιάζεται αρκετά εκφραστικό στη μύτη, με άφθονη μαρμελάδα κερασιού – πιο πυκνό και πιο φιλόξενο από το κάπως πιο κλειστό 2020 στην ίδια ηλικία. Στον ουρανίσκο, ιπποφαές και μαρτσιπάν, καλή επίγευση, και στο τέλος-τέλος μια διακριτική νότα δαμάσκηνου γλιστράει πίσω από το ιπποφαές. 93+ βαθμοί – στο ίδιο επίπεδο με το 2020. Και τα δύο θα φτάσουν κάποια μέρα τους 95 βαθμούς, είμαι πεπεισμένος γι' αυτό. Ενδιαφέρον ωστόσο είναι ότι το 2021, μετά από περίπου συγκρίσιμο χρόνο από τον τρύγο, δείχνει ήδη ελαφρώς καλύτερα ενσωματωμένο ξύλο από το 2020 στο ίδιο στάδιο. Για ένα κρασί με 100 τοις εκατό νέο ξύλο, αυτό είναι καλό σημάδι. Ο Λεωνίδας Χατζημιχάλης είπε τον Αύγουστο του 2021 ότι ο τρύγος είχε ξεκινήσει περίπου δέκα μέρες νωρίτερα από το συνηθισμένο λόγω της ζέστης και ότι το 2021 ήταν εξαιρετική χρονιά – η συγκέντρωση και η ωριμότητα στο ποτήρι τον δικαιώνουν.

Με μόλις 3.000 μπουκάλια και τιμή σημαντικά χαμηλότερη από εκείνη του Galatrona, το Merlot Alargino κατέχει μοναδική θέση στο ελληνικό οινικό τοπίο: ένα πρωτοποριακό κρασί με πάνω από τρεις δεκαετίες τεκμηριωμένης ικανότητας παλαίωσης, που η διεθνής κριτική έχει ως τώρα σε μεγάλο βαθμό αγνοήσει. Η κάθετη γευσιγνωσία μιλάει από μόνη της.