Κατώγι Αβέρωφ

Η ιστορία του Κατώγι Αβέρωφ ξεκινά με προσπάθειες τη δεκαετία του 1950 να δοθεί οικονομική ώθηση στην περιοχή γύρω από το Μέτσοβο.

Ο Ευάγγελος Αβέρωφ-Τοσίτσας (γεν. 1908, θαν. 1990), γνωρίζοντας την αμπελουργική παράδοση αυτής της ψυχρής περιοχής κατά τον 18ο και 19ο αιώνα, φύτεψε το πρώτο Cabernet Sauvignon της Ελλάδας στις πλαγιές της Πίνδου και εμφιάλωνε το κρασί στο υπόγειο του σπιτιού του στο Μέτσοβο. Από αυτόν τον χώρο (κατώγι) πήρε το όνομά του το κρασί, το οποίο εξαρχής διαφημιζόταν ότι ενώνει «γαλλικά κλήματα και ελληνικό έδαφος».

Από το 1963 αυτό το εμφιαλωμένο κρασί διατίθεται αδιάλειπτα στην Ελλάδα, κάτι εξαιρετικά ασυνήθιστο για τα ελληνικά δεδομένα. Το χαρμάνι «CMA» (σε αυτή την περίπτωση σε αναλογία 40% Cabernet Sauvignon, 30% Merlot, 30% Αγιωργίτικο) παραμένει μέχρι σήμερα η καθοριστική ελληνική εκδοχή του χαρμανιού του Bordeaux. Μια σημείωση γευσιγνωσίας για το κρασί υπάρχει εδώ (στα γερμανικά).

Ο Αβέρωφ είχε ήδη διατελέσει πολλάκις υπουργός τη στιγμή της πρώτης εμφιάλωσης. Η τελευταία του θητεία έληξε με την έναρξη της στρατιωτικής δικτατορίας το 1967. Σήμερα το οινοποιείο διευθύνεται από τον εγγονό του ιδρυτή, Αλέξανδρο Ιωάννου. Βρίσκεται σε ένα συγκρότημα που έχει επεκταθεί πολλές φορές, το οποίο χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά το 1973 (και προσφέρει χώρο για 1200 βαρέλια). (Μεταξύ 2002 και 2017 το Κατώγι Αβέρωφ είχε συγχωνευτεί με το οινοποιείο Στροφιλιά στην Ανάβυσσο Αττικής. Για την ιστορία της κοινής επιχείρησης δείτε εδώ.)

Γύρω από το Μέτσοβο, σε υψόμετρο 950-1050, βρίσκονται, σύμφωνα με τους ίδιους, οι υψηλότεροι αμπελώνες της Ελλάδας, οι οποίοι καλλιεργούνται εξ ολοκλήρου με το χέρι. Ονομάζονται «Γκινιέτς», από τη βλαχική λέξη για τους «αμπελώνες». Αντικατοπτρίζει την βλάχικη/αρωμουνική καταγωγή της οινοποιητικής οικογένειας. Τα σταφύλια αυτών των 12 εκταρίων πηγαίνουν κυρίως στην παραγωγή της σειράς Di Munte. (Ένα μικρό ποσοστό όμως περιέχεται, μέσω του Cabernet Sauvignon, και στο κρασί εισόδου.)

Σε αυτά προστίθενται και άλλοι αμπελώνες σε διάφορες τοποθεσίες της Βόρειας Ελλάδας, εν μέρει για τα προαναφερθέντα κρασιά εισόδου Κατώγι Αβέρωφ, εν μέρει για τη σειρά Inima (τοπική λέξη για την «ψυχή»), η οποία εξειδικεύεται σε ντόπιες ποικιλίες. Αντίστοιχα, στις ετικέτες συναντάει κανείς και ένα ολόκληρο φάσμα ενδείξεων ονομασίας: Η ΠΓΕ Μετσόβου βρίσκεται εντός της ΠΓΕ Ιωαννίνων, η οποία με τη σειρά της αποτελεί μέρος της μεγάλης ΠΓΕ Μακεδονίας. Σε αυτά προστίθεται ένα Ξινόμαυρο (ΠΟΠ Νάουσα) και ένα Νεγκόσκα της σειράς Inima με σταφύλια από την ΠΟΠ Γουμένισσα (στα γερμανικά). Συνολικά παράγονται κάθε χρόνο περίπου 500.000 φιάλες. Το κρασί εισόδου είναι πλέον αναπόσπαστο κομμάτι των ελληνικών σούπερ μάρκετ, ενώ η σειρά Di Munte έχει ήδη τραβήξει σημαντική προσοχή από κριτικούς όπως ο Γιάννης Καρακάσης.

Το Κατώγι Αβέρωφ είναι πρωτοπόρο στην Ελλάδα και στον οινοτουρισμό. Το κτήμα δέχεται 20.000 επισκέπτες τον χρόνο και από το 2008 λειτουργεί και συνδεδεμένο ξενοδοχείο. Επικοινωνία μέσω κοινωνικών δικτύων μπορεί να γίνει μέσω Facebook και Instagram.

Στην ιστοσελίδα μας έχουμε παρουσιάσει το Inima Negoska 2017: εδώ (στα γερμανικά).

Μια παρουσίαση του γνωστού Κατώγι Αβέρωφ Ερυθρού, τρύγος 2018, υπάρχει εδώ (στα γερμανικά).