Sauvignon Blanc με Ασύρτικο, η κυβέ του σπιτιού στον Βορρά

Όποιος παραγγείλει στη Βόρεια Ελλάδα ένα λευκό κρασί κτήματος, βρίσκει εκπληκτικά συχνά την ίδια συνταγή στο ποτήρι του: Sauvignon Blanc με Ασύρτικο. Στη Δράμα και στο Παγγαίο αυτή η κυβέ είναι σχεδόν αυτοτελής κατηγορία. Η λογική πίσω της είναι προφανής. Το Sauvignon Blanc φέρνει αρωματικότητα, χορτώδη ή εξωτική ανάλογα με την ερμηνεία, το Ασύρτικο συνεισφέρει οξύτητα και δομή. Σε επίπεδο τιμής, όλη η κατηγορία κινείται χονδρικά μεταξύ 10 και 15 ευρώ, η οινοποίηση γίνεται σχεδόν πάντα σε ανοξείδωτες δεξαμενές, το κρασί πίνεται νεαρό. Με τα χρόνια έχω δοκιμάσει αρκετά από αυτά τα κρασιά, με αναλογίες από 50:50 έως «κατά κύριο λόγο Sauvignon Blanc», και οι διαφορές είναι μεγαλύτερες απ' όσο αφήνει να εννοηθεί η κοινή συνταγή της ετικέτας.

Ο πήχης: Παυλίδης και Βιβλία Χώρα

Το Κτήμα Βιβλία Χώρα χαρακτηρίζει το βασικό λευκό του κρασί ως την πρώτη ελληνική ένωση Sauvignon Blanc και Ασύρτικου. Ο Βαγγέλης Γεροβασιλείου και ο Βασίλης Τσακτσαρλής, αμφότεροι σπουδαγμένοι στο Μπορντό, ο Τσακτσαρλής κοντά στον Denis Dubourdieu, εμφιάλωσαν αυτό το κρασί το 2001 ως το πρώτο του κτήματος που ιδρύθηκε το 1998, και μέχρι σήμερα φέρει το όνομα του οίκου χωρίς καμία προσθήκη. Το **Κτήμα Βιβλία Χώρα λευκό 2020**, μια κυβέ από 60 % Sauvignon Blanc και 40 % Ασύρτικο από την ΠΓΕ Παγγαίο, το βαθμολόγησα με 91+: Το φρούτο του πάθους στη μύτη ξεδιπλώνεται αργά, η πίεση στον ουρανίσκο χρειάζεται χρόνο, αλλά η οξύτητα που οφείλεται στο Ασύρτικο και στο terroir είναι εξαιρετική, και παρά τους 13,5 % αλκοόλ η ευκολοπιοσιά διατηρείται.

Όποιος δεν θέλει να περιμένει, στρέφεται στο **Κτήμα Παυλίδη Thema λευκό 2020** από την ΠΓΕ Δράμα, κατά το ήμισυ από καθεμία από τις δύο ποικιλίες. Ένα κρασί που εκκινεί αστραπιαία: Το εξωτικό φρούτο του Sauvignon Blanc είναι παρόν αμέσως με το άνοιγμα, στον ουρανίσκο κυριαρχεί ένα ακόμη τραγανό βερίκοκο, οι τανίνες είναι τέλεια δεμένες. Για μένα το καλύτερο κρασί του κτήματος, που αξίζει 92 πόντους.

Το **Κτήμα Βιβλία Χώρα λευκό 2025**, τέλος, και πάλι σε αναλογία 60/40, είναι η πιο εξωτική χρονιά αυτού του κρασιού εδώ και πολύ καιρό, με παπάγια και μάνγκο στη μύτη. Στον ουρανίσκο πείθει πρώτα η δομή, ένα καλό grip που ξεδιπλώνεται στο μεσαίο μέρος, και στην επίγευση μια οξύτητα που δεν προβάλλεται και ακριβώς γι' αυτό κάνει το κρασί ευκολόπιοτο. Στέκεται ήδη από τώρα εξαιρετικά έτοιμο, το κτήμα συνιστά την απόλαυσή του στα δύο πρώτα χρόνια, και πλέον το συναντώ σε κάθε ελληνικό εστιατόριο. Η Monica Larner το βαθμολόγησε στο Wine Advocate με 91 πόντους· για μένα, με 93, είναι η καλύτερη ως τώρα χρονιά αυτού του κρασιού. Στην Ελλάδα κοστίζει περίπου 15 ευρώ.

Όσο για τις ίδιες τις χρονιές: Το 2020 βρίσκεται τόσο στη Δράμα όσο και στο Παγγαίο στο 8,5 στα 10, το 2025 στο 8,0, και τα δύο σαφώς πάνω από τον πολυετή μέσο όρο του 7,0. Οι διαφορές ανάμεσα σε αυτά τα κρασιά οφείλονται επομένως μάλλον στη συνταγή και στον παραγωγό παρά στη χρονιά.

Εβδομήντα τοις εκατό και άνω

Το **Κτήμα Μανωλεσάκη Gennima Psychis λευκό 2025** από την ΠΓΕ Δράμα ποντάρει σαφώς στη γαλλική ποικιλία, με 70 % Sauvignon Blanc και 30 % Ασύρτικο. Τα σταφύλια καλλιεργούνται κοντά στην Αδριανή σε υψόμετρο 200 έως 300 μέτρων, ο τρύγος γίνεται νύχτα, χρησιμοποιείται μόνο ο μούστος ελεύθερης ροής, η οινοποίηση γίνεται χωρίς ξύλο. Για πολλά χρόνια, παρεμπιπτόντως, το κρασί ήταν τριπλή κυβέ με Chardonnay· μόλις στο 2025 αυτό εξαφανίστηκε. Στη μύτη λίγο μέλι, ένα ίχνος μέντας, λίγο νεκταρίνι· στον ουρανίσκο το κρασί ξεκινά με καλό grip, που όμως πνίγει κάπως την οξύτητα. Με 12 % αλκοόλ παραμένει κάπως λεπτόρρευστο, η επίγευση είναι σύντομη, το Sauvignon Blanc δείχνει τη χορτώδη πλευρά του. Ό,τι μπορεί να κάνει, το κάνει καλά: ένα ωραίο κρασί της παρέας, που φέρνει αρκετή οξύτητα για λευκόσαρκο ψάρι. 87 πόντοι. Στην Ελλάδα κοστίζει περίπου 11 ευρώ.

Ακόμη πιο μακριά πηγαίνει το **Κτήμα Κώστα Λαζαρίδη Amethystos λευκό 2020**, επίσης ΠΓΕ Δράμα, μια κυβέ της οποίας τις αναλογίες το οινοποιείο δηλώνει εδώ και πολλά χρόνια ως 85 % Sauvignon Blanc και 15 % Ασύρτικο. Η αρωματική των εσπεριδοειδών εδώ ακολουθείται με απόλυτη συνέπεια, οι πράσινες νότες βρίσκονται εξ ολοκλήρου στην υπηρεσία ενός λεμονιού που κυριαρχεί στην επίγευση, η οξύτητα μπορεί να φανεί πολύ αιχμηρή χωρίς ταιριαστό φαγητό. Η επίγευση είναι εξαιρετικά μακριά για εισαγωγικό κρασί, αλλά στη γευσιγνωσία κάποιοι βρήκαν το προφίλ υπερβολικά επιθετικό. 84 πόντοι, με τη σημείωση ότι οι φίλοι του κίτρινου λεμονιού μπορεί εδώ να ενθουσιαστούν.

Θράκη, χωρίς σφραγίδα

Το Οινοποιείο Πασσά βρίσκεται στο Σταυροχώρι της περιφερειακής ενότητας Ξάνθης, δηλαδή στη Θράκη, στους πρόποδες της Ροδόπης, στην κοιλάδα του Νέστου, όπου ο καπνός είχε εκτοπίσει την αμπελουργία για περίπου εκατό χρόνια. Το 2007 η οικογένεια φύτεψε τα πρώτα αμπέλια, το οινοποιείο υπάρχει από το 2016. Mavra Nera σημαίνει «μαύρα νερά» και αναφέρεται στη γη γύρω από τον Νέστο. Το κρασί δεν φέρει προστατευόμενη ένδειξη προέλευσης: Το Σταυροχώρι δεν ανήκει στις κοινότητες της ΠΓΕ Θράκη, και το Βιδιανό ούτως ή άλλως δεν επιτρέπεται εκεί.

Το **Οινοποιείο Πασσά Mavra Nera λευκό 2020**, αρχικά, σύμφωνα με το οινοποιείο, 70 % Sauvignon Blanc και 30 % Ασύρτικο, το είχα σημειώσει με 89 πόντους: ωραίο κίτρινο φρούτο, πράσινες, νευρώδεις νότες, εμφανώς πιο ώριμος τρύγος απ' ό,τι αλλού, αλλά με μόλις 12,5 % αλκοόλ έλειπε κάπως το εκχύλισμα και η στρογγυλάδα.

Το **Οινοποιείο Πασσά Mavra Nera λευκό 2025** είναι αναδομημένο: 40 % Ασύρτικο, 30 % Βιδιανό, 30 % Sauvignon Blanc. Εδώ, για πρώτη φορά σε αυτή τη σειρά, ηγείται το Ασύρτικο, και με το καταγωγής κρητικό Βιδιανό προστίθεται μια τρίτη ποικιλία. Στις 4 Αυγούστου βρέθηκε στο ποτήρι παράλληλα με το Gennima Psychis, και η σύγκριση ήταν διδακτική. Στη μύτη σαφώς πιο έντονο: άνθος γιασεμιού, πράσινο μήλο, φρούτο του πάθους. Στον ουρανίσκο μια οξύτητα που σε κερδίζει από την πρώτη στιγμή, πολλή μιραμπέλα, εκπληκτικά λίγη λιπαρότητα για το ποσοστό του Βιδιανού, και στην επίγευση ξεπροβάλλει το Sauvignon Blanc, φρουτώδες και εξωτικό. Οι 13 % αλκοόλ του κάνουν εμφανώς καλό· ό,τι έλειπε το 2020 εδώ έχει διορθωθεί. Πολυπλοκότητα με την έννοια πολλαπλών ταυτόχρονων επιπέδων δεν προσφέρει, αλλά ό,τι υπάρχει ξεδιπλώνεται με εξαιρετική αρμονία. Μόνο το συνθετικό πώμα κλείνει άσχημα όταν το ξαναβάλεις· αυτό το κρασί θα άξιζε καλύτερο φελλό. 90 πόντοι, για περίπου 11 ευρώ στην Ελλάδα. Το ίδιο Sauvignon Blanc που στον Μανωλεσάκη υπηρετεί τη χορτώδη πλευρά, εδώ δείχνει εξωτικό: δύο δρόμοι με μία ποικιλία, και ο πιο ενδιαφέρων ήρθε, παραδόξως, από εκτός κάθε ονομασίας.

Ένα παρακλάδι στον Νότο

Ότι η ιδέα υιοθετείται και μακριά από τον Βορρά το δείχνει το **Κτήμα Παλιόμυλος Sauvignon Blanc & Ασύρτικο 2019**. Το μικρό κτήμα ιδρύθηκε το 2012 στη Μυρσίνη της Ηλείας, στην Πελοπόννησο, και μετακόμισε γύρω στο 2020 στη Φολέγανδρο· η κυβέ γεννήθηκε από τα πειράματα των πρώτων χρόνων, αρχικά με Ασύρτικο, αργότερα προστέθηκε το Sauvignon Blanc. Σύμφωνα με το οινοποιείο, το 2019 αποτελείται από 70 % Ασύρτικο και 30 % Sauvignon Blanc· το Ασύρτικο προέρχεται από τη Φολέγανδρο, το Sauvignon Blanc από την Πελοπόννησο. Εδώ λοιπόν, σε αντίθεση με ό,τι συνηθίζεται στον Βορρά, ηγείται το Ασύρτικο, και νησί και ηπειρωτική χώρα συναντιούνται σε μία φιάλη. Με 12 % αλκοόλ πρόκειται για ελαφρύ κρασί, στο οποίο τα εξωτικά αρώματα του Sauvignon Blanc συναντούν τη σφιχτή οξύτητα του Ασύρτικου, που το κρατά φρέσκο ακόμη και με την ηλικία. Όχι πολύπλοκο, αλλά ειλικρινές και ανεπιτήδευτο· ως εναρκτήριο κρασί μιας γευσιγνωσίας ελληνικών λευκών διπλών κυβέ έδωσε μια στέρεη αρχή. 86 πόντοι. Από τη χρονιά 2023, παρεμπιπτόντως, το όνομα αντιστοιχεί σε κυβέ από Ασύρτικο με Μαλαγουζιά, το κεφάλαιο εκεί λοιπόν έχει κλείσει. Το πείραμα πάντως ήταν πετυχημένο: Ο συνδυασμός λειτουργεί και εκτός Βορρά, μόνο που η κορυφή παραμένει στη Δράμα και στο Παγγαίο.

Τι αφηγούνται μαζί οι φιάλες

Αν βάλει κανείς τις βαθμολογίες δίπλα-δίπλα, κάτι διαγράφεται. Τα καλύτερα κρασιά αυτής της κατηγορίας είναι εκείνα στα οποία το Sauvignon Blanc ηγείται το πολύ ελαφρά: 50:50 στον Παυλίδη (92), 60/40 στη Βιβλία Χώρα (91+ και 93). Όπου κυριαρχεί σαφώς, τα πράγματα γίνονται πιο ισχνά: 87 στο 70 %, 84 στο 85 %. Ούτε τα δύο κρασιά με επικεφαλής το Ασύρτικο ξεπερνούν τα ισορροπημένα: το Πασσά 2025 με 40 % Ασύρτικο συν Βιδιανό φτάνει το 90, το Paliomilos με 70 % Ασύρτικο το 86. Τα δυνατότερα κρασιά βρίσκονται επομένως στη μέση, στο 50 έως 60 % Sauvignon Blanc, και ακριβώς εκεί ταιριάζει η φόρμουλα: Ασύρτικο ως ραχοκοκαλιά, Sauvignon ως άρωμα. Αν γείρει η αναλογία, είτε μένει ένα και μόνο θέμα, όπως το λεμόνι στο Amethystos, είτε λείπει το φέρον υπόβαθρο, όπως στο Gennima Psychis.

Η σύστασή μου διαμορφώνεται αναλόγως. Όποιος θέλει να αγοράσει μία φιάλη, παίρνει το Βιβλία Χώρα λευκό 2025, το καλύτερο κρασί αυτής της σειράς, για περίπου 15 ευρώ στην Ελλάδα. Όποιος ψάχνει κάτι που δείχνει τα πάντα από την πρώτη γουλιά, στρέφεται στο Thema του Παυλίδη. Και όποιος θέλει την ανακάλυψη, παραγγέλνει το Mavra Nera 2025 για περίπου 11 ευρώ: ένα κρασί σχεδόν άγνωστο στην Ελλάδα, που τα καταφέρνει χωρίς σφραγίδα και που με το Βιδιανό υποδεικνύει μια κατεύθυνση από την οποία θα ήθελα να δω περισσότερα.

Όποιος θέλει να παραμένει ενήμερος για νέες γευσιγνωσίες ελληνικών κρασιών, μπορεί να εγγραφεί εδώ στο newsletter.