Πλάγια ματιά στην Κύπρο

Αν και αυτή η ιστοσελίδα είναι αφιερωμένη ειδικά στο κρασί της Ελλάδας, ήδη λόγω της μακράς κοινής ιστορίας θέλουμε φυσικά να ρίχνουμε πότε πότε και μια πλάγια ματιά στην Κύπρο.

Και το πρώτο που πέφτει σήμερα στο μάτι μας είναι ένα ροζέ από τις γηγενείς ποικιλίες Λευκάδα (80%) και Μαύρο (20%), το Akti 2021 του Οινοποιείου Κυπερούντα.

Το όνομα της πρώτης ποικιλίας παραπλανά - σκέφτεται κανείς αμέσως λευκό κρασί. Αυτό το χαρμάνι όμως δεν είναι ανάμειξη ερυθρού και λευκού. Η Λευκάδα είναι στην πραγματικότητα ερυθρή ποικιλία με αξιοσημείωτη χρωστική ύλη και πήρε το όνομά της απλώς από το ομώνυμο νησί, από το οποίο κατάγεται. Στο «Μαύρο», αντίθετα, η ετυμολογία λέει και πάλι την αλήθεια. Δύο σκουρόχρωμες ποικιλίες λοιπόν, που όμως εκχυλίστηκαν πολύ απαλά και δίνουν ένα ροζέ σχεδόν σε στυλ Προβηγκίας. Στη μύτη πάντως είναι πιο εκφραστικό, κυρίως πιο φρουτώδες. Το ροδάκινο κυριαρχεί στα αρώματα. Στο στόμα ενοχλεί προς το παρόν δυστυχώς ακόμη πολύ το διοξείδιο του άνθρακα· η γευστική εξέλιξη μένει σε μεγάλο βαθμό κρυμμένη πίσω του. Η επαναδοκιμή την επόμενη μέρα δείχνει όμως ότι πρόκειται για κρασί που πρέπει να το πάρει κανείς σοβαρά και που ξέρει να προκαλεί με τη βοτανική του πλευρά. Πολύ καλό κρασί με 16 βαθμούς, που σίγουρα θα το ερωτευτούν πολλοί στους οποίους ταιριάζει αυτή η στιλιστική. Περισσότερα για το ροζέ της Κύπρου μπορεί να διαβάσει κανείς εδώ.

Στη συνέχεια στρεφόμαστε στο κυπριακό ερυθρό κρασί. Το Κτήμα Αναξαγόρα μάς έστειλε τις χρονιές 2018 και 2019 του μονοποικιλιακού του Μαραθεύτικου, και τις δοκιμάσαμε ήδη πέρυσι.

Ο 2019 εντυπωσίασε τότε με πλούσιο σκούρο φρούτο, κυρίως βατόμουρο, στη μύτη. Σε αυτό προστέθηκε όμως και ένα μάλλον αιχμηρό αλκοόλ στο μόλις 13,5% - και μαζί του μια ελαφρώς φαρμακευτική εντύπωση. Το ξύλο εμφανίζεται με αρκετά διακριτικές καπνιστές νότες. Στο στόμα κυριαρχεί έπειτα μια ευχάριστα πυκνή, αλλά δυστυχώς ακόμη (τότε, το 2021 τουλάχιστον) κάπως άγουρη τανίνη. Θετικά δένουν εδώ αρώματα από κεράσια Amarena. Συνολικά διαγράφεται ένα αρκετά καλά ισορροπημένο κρασί, γιατί η οξύτητα είναι απολύτως αρμόζουσα. Το κρασί αξίζει εξαιρετικούς 16,5 βαθμούς.

Ακόμη καλύτερος είναι πάντως ο 2018. Το αν ο 2019 θα φτάσει την τόλμη του με περισσότερη ωρίμαση, μένει να φανεί. Στο κατά έναν χρόνο παλαιότερο κρασί ξεχωρίζουν αρχικά οι πιο ζωώδεις νότες, των οποίων όμως τα δυσάρεστα στοιχεία σύντομα εξατμίζονται. Στο στόμα αλληλεπικαλύπτονται αρώματα καφέ και βανίλιας. Από τα φρούτα κυριαρχεί το δαμάσκηνο. Βέβαια, ο στιλιστικά αρκετά συγγενής Katogi Averoff εμφανίζεται συνολικά πιο στρογγυλός και πιο ευχάριστος, έχοντας ταυτόχρονα και εκείνη την ευχάριστα προκλητική διάσταση. Ωστόσο: το ξύλο μάς γοητεύει εδώ μια ιδέα περισσότερο. Δέρμα, βρεγμένος θαμνότοπος, λίγος καφές. Αυτό αξίζει εξαιρετικούς 17 βαθμούς. Κατά βάση υπάρχουν σε αυτό το κρασί ακόμη μεγαλύτερα περιθώρια. Του λείπει όμως λίγη από την ισορροπία που θα επέτρεπε να γίνει η πολυπλοκότητα αντιληπτή όπως της αξίζει. Όπως είπαμε: το αν ο 2019 αποτελεί εδώ βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση, μένει ακόμη να φανεί.

Ο Γιάννης Καρακάσης έχει εκφράσει πριν από μερικά χρόνια την άποψη ότι η ποικιλία Μαραθεύτικο δεν τον έχει ακόμη πείσει πλήρως. Οι «ρουστίκ» νότες που αναφέρει ίσως ενοχλήσουν και στο κρασί του Αναξαγόρα ορισμένους οινόφιλους. Πριν όμως επιτρέψουν στον εαυτό τους μια ετυμηγορία για το Μαραθεύτικο, ας δοκιμάσουν τουλάχιστον το Alma του Οινοποιείου Κυπερούντα.

Στο ποτήρι, το κρασί αυτό ξεχωρίζει αμέσως με έναν σπάνιο συνδυασμό: από τη μια πλούσια βιολετί απόχρωση, από την άλλη μεγάλη διαύγεια. Στη μύτη φτάνουν άφθονα αρώματα φράουλας και μαζί άρωμα βιολέτας. Στο στόμα το κρασί απλώς γλιστρά με το 12,5% του. Χάρη και στην καλή οξύτητα, η στιλιστική του απευθύνεται σε όλους τους λάτρεις του Pinot Noir που η οπουλέντσια των ελληνικών κρασιών κατά τα άλλα τους καταβάλλει. Για να πείσει όμως ολοκληρωτικά, λείπει τελικά μια ιδέα εκχυλίσματος. Οι εννέα μήνες παλαίωσης σε barrique δίνουν στο κρασί τανίνη, αλλά συνολικά είναι μάλλον ζουμερό παρά βελούδινο. Προς το παρόν πολύ καλοί 16 βαθμοί, συγχρόνως όμως και η υπόσχεση πολύ μεγάλων δυνατοτήτων - ίσως στο μέλλον μια πραγματική εναλλακτική απέναντι στην υπερεκχυλισμένη πόσιμη μαρμελάδα. Με λίγο φινίρισμα μπορούν εδώ να συμβούν ακόμη πολλά. Αξιοπρόσεκτο πάντως: ενώ πολλά ελληνικά ερυθρά σκοντάφτουν στην κλασικά λαχανικοκεντρική μεσογειακή κουζίνα και δείχνουν τη δύναμή τους μόνο στα ψητά, εδώ έχει κανείς μια πραγματική επιλογή για χορτοφαγικά πιάτα. Εμείς είχαμε φτιάξει για συνοδεία πικάντικες τάρτες με ρατατούιγ και πέστο βασιλικού - και είδαμε εκ των υστέρων ότι είχαμε πλησιάσει διαισθητικά πολύ την επίσημη σύσταση των ειδικών (ο Ανδρέας Κυπριανού έχει γράψει σχετικά ένα ενδιαφέρον άρθρο). Αυτές τις προτάσεις μπορούμε οπωσδήποτε να τις μεταφέρουμε.

Πριν φτάσουμε στα λευκά, ας αναφερθεί τουλάχιστον ακόμη μία σκουρόχρωμη ποικιλία, το Μαύρο Αμπελήσιμο, από το οποίο το οινοποιείο Santa Irene μάς έστειλε το Laxia 2019.

Εδώ πλησιάζει τη μύτη ένα πεντακάθαρο, ίσως και λίγο υπερβολικά ευθύγραμμο, φρούτο κερασιού. Στο βάθος παίζει ρόλο και λίγο κερί. Στο στόμα το ξύλο εμφανίζεται έπειτα με πολύ φίνα αρώματα φρυγανιάς και βανίλιας. Η δομή της τανίνης είναι μαλακή όπως σε ένα Merlot. Θα περίμενε κανείς ότι ένα κρασί για το οποίο μπορεί να μιλήσει μόνο σύντομα δεν βαθμολογείται ψηλά. Αλλά αυτό είναι απλούστατα τόσο καλό. Γι' αυτό και σπουδαίοι 17,5 βαθμοί - και με κάτω από 10€ μια απίστευτη σχέση ποιότητας-τιμής.

Τώρα όμως στα λευκά της Κύπρου. Την αρχή κάνει το Ξυνιστέρι 2020 του Κτήματος Αναξαγόρα.

Στη μύτη, το κρασί αυτό έδειξε στην περσινή δοκιμή μεγάλη κομψότητα. Κανένας υπερώριμος τόνος. Αντίθετα: ραβέντι, ροδάκινο και άνθος κουφοξυλιάς. Στο στόμα το κρασί ακολουθεί έπειτα πολύ σύνθετη πορεία. Αρχικά γεμίζει το στόμα, λόγω του μόλις 12,5% όμως όχι με διαρκή κρεμώδη υφή. Για πραγματικά κομψή στιλιστική τού λείπει δυστυχώς λίγη δομή, ακόμη κι αν αργά έρχεται τελικά μια κορύφωση οξύτητας. Στην - ομολογουμένως εκπληκτικά μακριά - επίγευση είναι έπειτα δυστυχώς κάπως μεταλλικό, σαν κέρμα. Αναμφίβολα συναρπαστικό κρασί, που όμως χρειάζεται ακόμη να ηρεμήσει. Δίνουμε πολύ καλούς 16 βαθμούς και περιμένουμε με ενδιαφέρον πού θα οδηγήσει το ταξίδι.

Όποιος θέλει να δοκιμάσει το Ξυνιστέρι σε εντελώς διαφορετική εκδοχή, μπορεί να στραφεί στο Vounoplagia 2019 του Santa Irene.

Εδώ ξεχωρίζουν αμέσως οι υπερώριμες νότες, κυρίως κυδώνι. Και ανθικές νότες δίνουν στο κρασί ένα ορισμένο βάρος, με πρώτη στη σκέψη την παπαρούνα. Προστίθενται όμως και βότανα όπως μέντα και μια ιδέα ευκαλύπτου, ώστε το κρασί να αποπνέει παρ' όλα αυτά φρεσκάδα. Στο στόμα το κρασί αυτό είναι απαιτητικό, και λόγω της τανίνης. Η οξύτητα, αντίθετα, είναι ευχάριστη, το αλκοόλ του 13,5% πολύ καλά ζυγισμένο. Στην επίγευση το κρασί είναι αναζωογονητικό. Προσφέρεται κυριολεκτικά ως σύνθετος συνοδός φαγητού. Ιδιαίτερα ενδιαφέρον: το 20% ωριμάζει σε αμφορείς («πιθάρια»). Σε αυτή την ανάρτηση υπάρχουν μερικές ωραίες φωτογραφίες. Από εμάς εξαιρετικοί 16,5 βαθμοί.

Το πόσο καλά ανταποκρίνεται το Ξυνιστέρι σε διαφορετική οινοποίηση και πόσες δυνατότητες κρύβει η ποικιλία, το δείχνει τελικά το Petritis 2020 του Οινοποιείου Κυπερούντα.

Σε αυτό το κρασί από την ΠΓΕ Λεμεσός, το κρασί φτάνει στο στόμα με πολλή γλυκύτητα φρούτου, πριν το ξύλο δουλευτεί σιγά σιγά στο προσκήνιο. Το κρασί είναι πολυεπίπεδο και συγχρόνως παιχνιδιάρικο, χωρίς αυτό να αποβαίνει εις βάρος της ευκολίας στο πιόμα. Καλλιεργημένο σε μεγάλα υψόμετρα, το κρασί έρχεται με 13% αλκοόλ που του ταιριάζει πολύ. Στη μύτη το κρασί είναι λίγο ντροπαλό, αλλιώς θα ήταν πραγματικά μεγάλο. Έτσι όμως φτάνουμε ήδη σε εξαιρετικούς 17 βαθμούς.

Το κρασί της Κύπρου είναι κεφάλαιο από μόνο του. Αλλά ήδη αυτή η σύντομη πλάγια ματιά ήταν για εμάς εξαιρετικά διαφωτιστική. Χαιρόμαστε που θα μάθουμε και στο μέλλον περισσότερα για αυτά τα κρασιά!