Μοσχοφίλερο σε ροζ(ερυθρό)

Ένα ηλιόλουστο βράδυ του Μαρτίου μάς έδωσε επιτέλους την ευκαιρία να ανοίξουμε τη χρονιά των δοκιμών σε εξωτερικό χώρο με ελληνικό ροζέ. Το Μοσχοφίλερο είναι μια ποικιλία με ερυθρό φλοιό, όπως π.χ. και το γνωστό σε εμάς Pinot Gris. Κατά τη γερμανική νομοθεσία περί οίνου, από τέτοια σταφύλια προκύπτει πάντα λευκός οίνος. Στην Ελλάδα όμως, όπως και π.χ. στην Ιταλία, είναι πολύ συνηθισμένο το ενίοτε αρκετά έγχρωμο αποτέλεσμα να ονομάζεται ροζέ κρασί – ή μάλλον, αυτό που συχνά σερβίρεται στις ταβέρνες ακόμη και ως κόκκινο κρασί ανήκει επίσης σε αυτή την κατηγορία. Έχουμε γράψει ήδη για αυτό το φαινόμενο σε άλλο πλαίσιο – και εκεί (στα γερμανικά) υπάρχουν και μερικές όμορφες φωτογραφίες μιας ανάλογης «γκρίζας» ποικιλίας. Τώρα, στα κρασιά...

Ξεκινάμε με το Dialogues 2019 του Κτήματος Καλόγρη, ένα κρασί από την ΠΟΠ Μαντινεία – την περιοχή καταγωγής της ποικιλίας Μοσχοφίλερο. Οι παραγωγοί, τους οποίους μπορεί κανείς να ακολουθήσει εδώ, δραστηριοποιούνται ήδη από τη δεκαετία του 1980 – με μόλις 3 εκτάρια ακόμη και σήμερα – και ακολουθούν έκτοτε ακλόνητα τη φιλοσοφία της ελάχιστης επέμβασης στον αμπελώνα. Εκτός από την προέλευση του κρασιού, τίποτα εδώ δεν είναι συμβατικό. Ο μούστος μένει 10 ημέρες στα στέμφυλα και έπειτα ζυμώνεται με άγριες ζύμες για 40 ημέρες σε ανοξείδωτο. Στη συνέχεια ωριμάζει 12 μήνες σε παλιό ξύλο. Στην εμφιάλωση προστίθεται πολύ λίγο θειώδες (40mg/l), φιλτράρισμα καθόλου. Έτσι, είναι μάλλον ταιριαστό που οι παραγωγοί αναγράφουν στην ετικέτα μόνο την ΠΓΕ Αρκαδία. Στη μύτη το κρασί εμφανίζεται ως τυπικό ανθισμένο λιβάδι, παρ' όλα αυτά όμως νευρώδες. Στο στόμα γοητεύει κυρίως με μια συναρπαστική δομή και μια πολύ μακρά επίγευση, στην οποία επανέρχεται συνεχώς και το ξύλο, πολύ καλά ενσωματωμένο. Όποιος αλλιώς πίνει ροζέ το πολύ ως δροσιστικό και το προσπερνά με το επιχείρημα ότι προτιμά κάτι «σοβαρό» στο ποτήρι, εδώ βρίσκει ό,τι ζητά. Η φιάλη αδειάζει μόνη της, και δίνει πολλή αφορμή για επόμενη γουλιά. Ένα υπέροχο κρασί, που αξίζει εξαιρετικούς 17,5 βαθμούς. (Για το σύστημα βαθμολόγησής μας υπάρχουν εδώ περισσότερες πληροφορίες.)

Το Μοσχοφίλερο χρειάζεται τη δροσιά, που στην Ελλάδα συχνά απλώς δεν υπάρχει. Το Mikros Dromos 2020 του Κτήματος Κίσσα δείχνει ότι, στο κατάλληλο υψόμετρο – εδώ: ένα μικρό αγροτεμάχιο στα 750μ. – το Μοσχοφίλερο μπορεί να καλλιεργηθεί με επιτυχία και κοντά στην Κόρινθο, όχι μακριά από τη Μαντινεία. Παρά το υψηλό υψόμετρο, ο Κορινθιακός Κόλπος απέχει μόλις 20 λεπτά με το αυτοκίνητο. Θερμοκρασιακές διαφορές άνω των 15°C εξασφαλίζουν πολύ αργή ωρίμανση. Η ξηρική καλλιέργεια που εφαρμόζεται προσθέτει ακόμη περισσότερη καταπόνηση στο κλήμα. Στο ποτήρι όλα αυτά αποδίδουν. Άνθη γιασεμιού στη μύτη συνεχίζονται και στην πρώτη γουλιά. Στην επίγευση όμως εμφανίζονται κατόπιν εκπληκτικές κοκκινόφρουτες νότες, και σε μια δεύτερη επίγευση κυριαρχούν σύνθετα αιθέρια αρώματα, κυρίως ευκάλυπτος. Δίνουμε εξαιρετικούς 16,5 βαθμούς. Ένα πολύ ευχάριστο, θαυμάσια στρογγυλό κρασί. Με αυτό δεν κάνεις λάθος σε καλοκαιρινό γλέντι.

Πριν περάσουμε στο επόμενο κρασί, πρέπει να σημειωθεί εν συντομία κάτι βασικό: φέτος θα συζητήσουμε ακόμη μερικά λευκά κρασιά από Μοσχοφίλερο και πρέπει να προειδοποιήσουμε εκ των προτέρων ότι εδώ συμπεριλαμβάνουμε και κρασιά που στην ετικέτα αναγράφουν την ποικιλία «Fileri». Ποιος κατάγεται εδώ από ποιον, ή κατά πόσο πρόκειται εδώ ακόμη και απλώς για διαφορετικούς βαθμούς ωρίμανσης που προκαλούν διαφορετική απόχρωση, παραμένει εντελώς ανοιχτό.

Ερχόμαστε λοιπόν στο Fileri Rosé 2020 του Οινοποιείου Νέστωρ, έναν οινοποιητικό συνεταιρισμό που ανέλαβε ο Σπύρος Λαφαζάνης στην ΠΓΕ Τριφυλία, εντός της ΠΓΕ Μεσσηνία. Εδώ βρισκόμαστε σε μόλις 300 έως 400 μέτρα στη δυτική ακτή της Πελοποννήσου. Το ίδιο κρασί σε λευκή εκδοχή θα το συζητήσουμε αργότερα. Το ροζέ του 2020 είναι ακόμη αρκετά αφρώδες. Ένα ανεπιτήδευτο κρασί, που κινείται περισσότερο στο φρουτώδες άκρο του φάσματος παρά στο ανθικό. Ξεχωρίζει κυρίως το κόκκινο πορτοκάλι. Η γενναιόδωρη φρουτένια γλυκύτητα σε ισορροπημένο 12,5% αλκοόλ κάνει το κρασί πολύ προσιτό για το ευρύ κοινό. Ένα ανεπίπλεκο κρασί, που αξίζει πολύ καλούς 15,5 βαθμούς και που στον τρύγο 2019 μπορεί κανείς να αγοράσει στη Γερμανία για 9,99€ μέσω του συνεργαζόμενου καταστήματός μας «Wine and Nature» (μέσω αυτού του συνδέσμου (στα γερμανικά) στηρίζετε τον ιστότοπό μας κατά την αγορά).

Βασικά θα έπρεπε να είναι μόνο μερικά ροζέ. Όμως το προαναφερθέν Κτήμα Καλόγρη έχει στη διάθεσή του και ένα χαρμάνι, στο οποίο 80% Cabernet Sauvignon συνδυάζεται με 20% Μοσχοφίλερο, το Kalos Agros 2016. Στην ιστοσελίδα του οινοποιείου αναγράφεται ως ερυθρό κρασί, κατά τη γερμανική ταξινόμηση όμως θα ήταν βέβαια ένα χαρμάνι ερυθρών και λευκών ποικιλιών (δηλαδή σκουρόχρωμων και ανοιχτόχρωμων σταφυλιών). Το κρασί μάς κέντρισε τελικά υπερβολικά το ενδιαφέρον. Αυτό που θα έπρεπε να είναι μόνο μια σύντομη παρέκβαση, κράτησε τελικά πολλή ώρα τη συζήτηση. Στην ετικέτα αναγράφεται δυναμικό παλαίωσης έως τέσσερα χρόνια. Και πράγματι, το κρασί έρχεται στο ποτήρι ήδη αρκετά σκουρόχρωμο, σχεδόν σκουριά. Στη μύτη, με όλο αυτό το αποξηραμένο φρούτο, θα σκεφτόταν κανείς ακόμη και ένα παλαιωμένο γλυκό κρασί. Από τα ανθικά αρώματα, που θα περίμενε κανείς λόγω του Μοσχοφίλερου, δεν διακρίνεται σχεδόν τίποτα. Στην πρώτη γουλιά όμως αυτή η ποικιλία κόβει σχεδόν την ανάσα – γιατί στο στόμα το κρασί δεν είναι καθόλου κουρασμένο από την ηλικία, αλλά παρουσιάζεται μάλλον ως τραγανό λευκό κρασί. Από το Cabernet Sauvignon δεν γεύεται κανείς πλέον απολύτως τίποτα. Ένα τρελό μείγμα. Ίσως για κάποιους υπερβολικά τρελό. Εμάς μας ενθουσίασε. Μοναδικό είναι σε κάθε περίπτωση. Και αξίζει εξαιρετικούς 17 βαθμούς και για έναν ακόμη λόγο: το κρασί άρεσε πολύ και σε καλεσμένους γενικά λιγότερο διατεθειμένους για πειραματισμούς. Σίγουρα ένα κρασί της κατηγορίας «πρέπει κάποια στιγμή να το έχεις δοκιμάσει».