Τα καλύτερα κρασιά της χρονιάς 2022

Η χρονιά του 2022 φτάνει στο τέλος της και, καθώς πέρυσι είχαμε ήδη καλύψει το είδος του άρθρου που είναι δημοφιλές αυτή την εποχή, τις προτάσεις για τις γιορτές (στα γερμανικά), φέτος ακολουθεί μια μικρή ανασκόπηση με τα καλύτερα κρασιά που πέρασαν από το ποτήρι μου ... τόσο από την Ελλάδα όσο και από άλλες χώρες. Αυτές οι καθιερωμένες ανασκοπήσεις έχουν βέβαια το πρόβλημα ότι γράφονται συνήθως λίγο πριν από τις γιορτές και ενδέχεται έτσι να αφήνουν απέξω κάποιες κορυφαίες στιγμές που έπονται. Παρ' όλα αυτά, ένα τέτοιο κείμενο νομίζω πως έχει νόημα, ακριβώς επειδή έχει ενδιαφέρον να δει κανείς σε ποιες κατηγορίες τα κρασιά από την Ελλάδα προηγήθηκαν για εμένα προσωπικά, και μάλιστα απέναντι στον διεθνή ανταγωνισμό (ο οποίος, λόγω των προτιμήσεών μου, προέρχεται κατά κύριο λόγο από τη Γαλλία).

Αφρώδη κρασιά

Ξεκινάμε με τα αφρώδη. Και τούτο επειδή έτσι ξεκίνησε και η χρονιά του 2022. Και μάλιστα, για εμάς, ελληνικά. Ο Prelude 2019 από τη Μηλιά Ρίζα φτάνει τους 90 βαθμούς, που για το πρώτο κρασί του κτήματος είναι κάθε άλλο παρά αυτονόητοι. (Για το παρόν άρθρο οι βαθμολογίες μας μετατράπηκαν από το 20βάθμιο σύστημα που χρησιμοποιούσαμε ως τώρα (στα γερμανικά) στο 100βάθμιο, καθώς θα συνεχίσουμε με αυτό και τη νέα χρονιά· ιδίως στις μεγάλες δοκιμές επιτρέπει πιο ικανοποιητική διαφοροποίηση.)

Λίγο αργότερα όμως, τον Ιανουάριο, στα γενέθλιά μου, ήρθε ήδη στο τραπέζι ένας Dom Perignon 1990. Και αυτός, με 96 βαθμούς, ήταν τελικά κατηγορία από μόνος του και δεν ξεπεράστηκε ούτε στη συνέχεια της χρονιάς ... ο βαθμός αυτός πηγαίνει επομένως ξεκάθαρα στον διεθνή ανταγωνισμό. Ποιος ξέρει όμως τι θα φέρει το 2023 ...

Λευκό κρασί

Ας περάσουμε στο (ήσυχο) λευκό. Η μερίδα του λέοντος από τα ελληνικά κρασιά που δοκιμάσαμε φέτος ανήκει πράγματι σε αυτή την κατηγορία. Αυτό οφείλεται πάνω απ' όλα στο ότι το καλοκαίρι του 2022 δεν ήταν τόσο βροχερό όσο του 2021! Κάναμε μεγαλύτερες δοκιμές στις αυτόχθονες ελληνικές λευκές ποικιλίες Ασύρτικο, Μαλαγουζιά και (στην ερυθρωπή ποικιλία) Μοσχοφίλερο. Σε αυτές προστέθηκαν αρκετές δοκιμές σε χαρμάνια (για παράδειγμα εδώ και εδώ (στα γερμανικά)) ή σε διεθνείς ποικιλίες (για παράδειγμα Chardonnay (στα γερμανικά) και Sauvignon Blanc (στα γερμανικά)). Εκείνο που ξεχώρισε πάντως δεν ήταν τόσο τα απόλυτα κορυφαία κρασιά, όσο η πολύ σταθερή ποιότητα σε ορισμένους τομείς, ιδίως στα Μοσχοφίλερα, όπου μια ολόκληρη σειρά συγκεντρώθηκε γύρω στους 90 βαθμούς. Ταυτόχρονα, μερικοί προφανείς υποψήφιοι για τις πρώτες θέσεις (όπως ο Malagousia 2021 από το Κτήμα Γεροβασιλείου) εμφανίστηκαν μάλλον συγκρατημένοι, επειδή οι οινοποιοί είχαν παλέψει αρκετά με τους καύσωνες της προηγούμενης χρονιάς ...

Την κορυφή της κατηγορίας παρά τρίχα δεν την πήρε ένα ελληνικό κρασί που είχαμε δοκιμάσει ήδη πέρυσι (στα γερμανικά) και βαθμολογήσει με 94 βαθμούς: ο Plagios λευκός 2020 από το Κτήμα Βιβλία Χώρα. Σε μια γιορτή γενεθλίων τον Αύγουστο έδειξε τουλάχιστον εξίσου καλή φόρμα και άφησε πίσω του, κατά την ομόφωνη γνώμη των καλεσμένων, έναν διεθνή ανταγωνισμό κάθε άλλο παρά αδύναμο (από τη Γαλλία βρισκόταν στο τραπέζι το Chablis Montserre 2018 του Château de Béru, από τη Γερμανία το Chardonnay Réserve 2019 του Weingut Bischel και το Chardonnay 2020 του Weingut Saalwächter). Ακριβώς σε αυτή τη διεθνή σύγκριση υψηλού επιπέδου φάνηκε για μία ακόμη φορά ότι δικαίως είχαμε βαθμολογήσει τον Plagios υψηλότερα από το εξίσου γνωστό ελληνικό Chardonnay του Κτήματος Άλφα (το Chardonnay Tramonto). Η σημείωση δοκιμής (στα γερμανικά) αφορά τον τρύγο του 2018, αλλά και ο τρύγος 2020, που ανοίξαμε αυτή τη φορά, δυσκολεύτηκε αισθητά περισσότερο σε αυτή την ανώτερη κατηγορία. Την τιμή της φωτογραφίας την έχει μόνο το νικητήριο κρασί κάθε κατηγορίας, επειδή όμως η βραδιά ήταν τόσο ωραία και δεν είχαμε γράψει γι' αυτήν ούτε στο Instagram ούτε εδώ στο ιστολόγιο, παραθέτουμε τουλάχιστον έναν σύνδεσμο προς μια λήψη αυτής της όμορφης παρέας.

Τελικά όμως τον αγώνα τον κερδίζει, σε πλήρη αρμονία με το βάρος που έδωσε αυτός ο κύκλος δοκιμών στις ελληνικές λευκές ποικιλίες, ο Areti λευκός 2019 (μονοποικιλιακό Ασύρτικο από τη βόρεια Ελλάδα) από το Κτήμα Βιβλία Χώρα με 95 βαθμούς.

Ερυθρά κρασιά

Τα ροζέ, που συχνά αντιμετωπίζονται σαν παραπαίδια, δυστυχώς τα προσπερνάμε και εμείς. Διότι η καλύτερη βαθμολογία (στα γερμανικά) έφτασε εδώ μόλις τους 93 βαθμούς – και αφορά μάλιστα την ερυθρωπή ποικιλία Μοσχοφίλερο, κατά το γερμανικό οινικό δίκαιο δηλαδή στην ουσία λευκό κρασί.

Όσο για τα ερυθρά, ιδίως το Μπορντό είχε φέτος να παρουσιάσει εκπροσώπους αξιοπρόσεκτους. Η αρχή έγινε ήδη τον Ιανουάριο, στα γενέθλιά μου, με το **Château Grand-Puy-Lacoste 1990 και το Château Rauzan-Segla 1990 **. Το πρώτο έφτασε σε ομολογουμένως κάπως απογοητευτικούς 93 βαθμούς. Περίμενα περισσότερα. Μάλλον όμως είχαμε λίγη ατυχία με το μπουκάλι, αν και έχω διαβάσει και αλλού ότι αυτό το θρυλικό κρασί αρχίζει σιγά σιγά την καθοδική του πορεία. Ελπίζω να το ξαναβρώ στο ποτήρι μου σε πλήρη άνθηση. Το κρασί από την περιοχή του Margaux, αντιθέτως, ξεχείλιζε από δύναμη και με 94 βαθμούς προς το παρόν έχει ακόμη σαφή περιθώρια ανόδου ...

Σε πρώτη γραμμή συνεχίσαμε σε μια δοκιμή (για τα γενέθλια των γονιών μου) με επίκεντρο τους τρύγους 1953 και 1957. Η στάθμη του **Château Latour 1957 δεν άφηνε ιδιαίτερες ελπίδες, όλοι όμως οι φόβοι αποδείχθηκαν αβάσιμοι. Η φιάλη χάρισε στο κρασί 92 βαθμούς, αξιοσημείωτους για τον τρύγο. Το επισκίασε ωστόσο ένα κρασί από τη δεξιά όχθη, που είχα αναγγείλει κάπως θρασύτατα ως «σχεδόν Pétrus». Το ιδιαίτερο με το Château Gazin 1953** (εδώ σε εξαιρετική εμφιάλωση των Reidemeister & Ulrichs) είναι ότι το κτήμα αναγκάστηκε το 1970 να πουλήσει μερικά από τα καλύτερα αμπελοτόπια του στους γείτονες του Château Pétrus. Όποιος πίνει σήμερα τον διάσημο Pétrus έχει επομένως στο ποτήρι του κρασί από αμπελώνες που τότε ανήκαν κατά το ήμισυ περίπου ακόμη στο Gazin! Είχαμε δηλαδή στο ποτήρι μας τουλάχιστον το (σημερινό) έδαφος του Pétrus. Ενδέχεται η συνειδητοποίηση αυτή να επηρέασε κάπως την αντικειμενικότητά μας. Ακόμη όμως και με συγκρατημένο ενθουσιασμό, το κρασί έφτασε αρκετά άνετα τους 94 βαθμούς.

Δεν ήταν όμως αυτή ακόμη η κορύφωση της παρακμιακής χλιδής με την οποία το Μπορντό είχε φέτος το δικαίωμα να προηγηθεί απέναντι στους Έλληνες διεκδικητές. Απροσδόκητα βρήκαμε την ευκαιρία να ανοίξουμε άλλη μία ξεχωριστή φιάλη από τη δεξιά όχθη, αυτή τη φορά όχι από το Pomerol αλλά από το Saint-Émilion, το **Château Ausone 1948.** Δηλαδή: το «άνοιγμα» είναι, ειλικρινά, μια ιστορία από μόνο του. Το κρασί προσφερόταν στο διαδίκτυο με την παρατήρηση ότι ο φελλός είχε πέσει πρόσφατα μέσα στη φιάλη. Ήταν αντιστοίχως πιο προσιτό και το άρπαξα, καθώς είχα διαβάσει πρόσφατα ότι εκείνη την εποχή συνέβαινε ακόμη και να ξεχαστεί εντελώς ο φελλός και να διατηρήσει το καπάκι από μόνο του το κρασί ικανοποιητικά, εν μέρει μέχρι σήμερα. Πράγματι η φιάλη επέζησε και της μεταφοράς μέσα στον καλοκαιρινό καύσωνα και μας χάρισε μια πολύ ιδιαίτερη οινική εμπειρία (που αποτυπώνεται εδώ σε μια φωτογραφία). Οξειδωμένο το κρασί όντως δεν ήταν ακόμη. Μόνο που σε μια δεύτερη επίγευση πέρασε δυστυχώς ένα πολύ δυσάρεστο ελάττωμα, το οποίο δεν μπορέσαμε να κατατάξουμε με σαφήνεια, θύμιζε όμως έντονα αναγωγή με την εντύπωση του λάχανου που άφηνε. Τουλάχιστον τις εντυπωσιακές πικρές νότες, που έχουν παρατηρηθεί και από άλλους, μπορέσαμε και εμείς να τις επιβεβαιώσουμε. Μια πάντως πολύ έντονη εμπειρία!

Πώς τα πάνε τα μπορντολέζικα αντίγραφα από την Ελλάδα; Εκπληκτικά καλά! Το **Economou 2012 από το Κτήμα Οικονόμου **(60% Cabernet Sauvignon, 40% Merlot) ήρθε κάποτε εκτός προγράμματος σε ένα δείπνο, θα έφτανε όμως άνετα τους 95 βαθμούς (τουλάχιστον την πρώτη μέρα).

Και ο μονοποικιλιακός Merlot Κτήμα Λακούλες 2018/2019 έκανε το Château Bellevue 2019 από το Saint-Émilion, που είχε αγοραστεί για τη σύγκριση, να μοιάζει με νερωμένο κρασάκι. Και το Etos 2006 (μονοποικιλιακός Merlot) από το Κτήμα Βιβλία Χώρα (που πλέον δύσκολα βρίσκει κανείς ακόμη και στη δευτερογενή αγορά) εντυπωσίασε πολύ σε αυτή τη δοκιμή. Η σημείωση δοκιμής γι' αυτά έπεται όμως ακόμη, ας αναφερθούν λοιπόν εδώ απλώς, χωρίς να διεκδικούν ακόμη το πρώτο βραβείο, ακόμη κι αν έχουν βάλει τον πήχη πολύ ψηλά για τις σημειώσεις δοκιμής της επόμενης χρονιάς.

Δικαιοσύνης ένεκα θα πρέπει να προστεθεί εδώ ότι τα ελληνικά ερυθρά δεν ανταποκρίθηκαν ανεξαιρέτως στις προσδοκίες. Ως προς την άλλη ερυθρή ποικιλία που κυριαρχεί στο Μπορντό, το Cabernet Sauvignon, το θρυλικό Trilogia 2012 του Χρήστου Κοκκάλη δεν έλαμψε όπως ελπίζαμε. Καταφέραμε όμως να βρούμε στην ελληνική δευτερογενή αγορά μερικές ακόμη φιάλες από το **Etos 2008 (μονοποικιλιακό Cabernet Sauvignon) από το Κτήμα Βιβλία Χώρα **, πράγμα που αποδείχθηκε με τη σειρά του πολύ ευτυχές για τη δοκιμή Cabernet Sauvignon, καθώς το κρασί έλαμψε ακόμη περισσότερο από το αντίστοιχό του του 2006 (τον Merlot) και έφτασε τους 95 βαθμούς.

Παρά τις ήδη αξιοσημείωτες αυτές εντυπώσεις, τον αγώνα τον κερδίζουν τελικά δύο χαρμάνια από 90% Cabernet Sauvignon και 10% Merlot, το γαλλοελληνικό δίδυμο Château Ducru-Beaucaillou 2017 και Κτήμα Κοκότου 2017, που μας ενθουσίασαν (στα γερμανικά) εξίσου σε τυφλή δοκιμή και φτάνουν ήδη και τα δύο τους 96 βαθμούς.

Γλυκά κρασιά

Μένουν τα γλυκά κρασιά για το γλυκό κλείσιμο αυτού του άρθρου. Ούτε εδώ μπορεί η διεθνής ομάδα να παραπονεθεί ότι αδικήθηκε. Διότι για μία ακόμη φορά τα γενέθλιά μου τον Ιανουάριο έδωσαν την ευκαιρία να εντυπωσιάσουμε με πρώτης τάξεως φιάλες. Το **Château La Tour Blanche 1990 **έφτασε ωστόσο σε εξαιρετικούς μεν, τελικά όμως όχι συγκλονιστικούς, 92 βαθμούς.

Για το Sauternes/Barsac τα πράγματα θα γίνονταν όμως ακόμη καλύτερα στη διάρκεια της χρονιάς. Μαζί με το Latour 1957 και τον «σχεδόν Petrus» του 1953 ήρθε στο επιδόρπιο και ένα **Château Coutet 1957.** Οι προϋποθέσεις για διάνα σε ένα τέτοιο γλυκό κρασί εκείνης της χρονιάς είναι στην καλύτερη περίπτωση ανάμεικτες. Κάποιοι τονίζουν ότι για το Sauternes ο ανοιξιάτικος παγετός ήταν καταστροφικός. Άλλοι επισημαίνουν τουλάχιστον ότι ο ζεστός Οκτώβριος, που συνολικά έβλαψε τον τρύγο στο Μπορντό, δεν έδρασε εδώ εξίσου αρνητικά. Όπως και να έχει, προφανώς είχαμε πολύ μεγάλη τύχη με τη φιάλη και στο ποτήρι μας ένα κρασί αναμφισβήτητα 96 βαθμών.

Η τελευταία κατηγορία δεν πηγαίνει πάντως αμοίραστη στη Γαλλία. Διότι το **Ktima Montofoli 2013 **κατάφερε να μας ενθουσιάσει (στα γερμανικά) στον ίδιο βαθμό.

Συμπέρασμα και προοπτικές

Συνολικά προκύπτει λοιπόν μια αρκετά ισορροπημένη εικόνα, ακόμη κι αν θελήσει κανείς να επικαλεστεί κάποια στρέβλωση λόγω του καθαρά ποσοτικού πλεονεκτήματος των ελληνικών κρασιών και να επισημάνει ότι το ενδιαφέρον μου για παλαιωμένα γαλλικά κρασιά οδηγεί συχνά σε επιλογές όπου προέχει η ιστορία, το ότι το κρασί απλώς επιβίωσε, και όπου η βαθμολογία βγαίνει χαμηλότερη απ' ό,τι θα συνέβαινε με πιο πρόσφατους (ή πιο θρυλικούς παλαιωμένους) τρύγους. Και ας ομολογηθεί ξεκάθαρα: η Ελλάδα δεν μπορεί φυσικά να ανταγωνιστεί όταν πρόκειται για τη γοητεία κρασιών με μακρά παλαίωση από κτήματα με αιώνες παράδοσης. Μια απόφαση για τη χρονιά του 2023 είναι να αξιοποιήσουμε τουλάχιστον στο έπακρο το εκ των πραγμάτων μικρότερο δυναμικό προς αυτή την κατεύθυνση και να προμηθευτούμε και να δοκιμάσουμε περισσότερα παλαιωμένα ελληνικά κρασιά (όποιος έχει, ας επικοινωνήσει!). Τουλάχιστον το **Cava Clauss 1982 από την Αχαΐα Κλάους **μας είχε εκπλήξει (στα γερμανικά) φέτος πολύ ευχάριστα με τους 93 βαθμούς του και δίνει ελπίδες προς αυτή την κατεύθυνση. Ταυτόχρονα, και πιθανότατα σημαντικότερο για τους περισσότερους καταναλωτές, αυτή η ανασκόπηση δείχνει ήδη ότι η Ελλάδα έχει πράγματι κάτι να προσφέρει όταν αναζητεί κανείς κρασιά ανταγωνιστικά στο υψηλότερο διεθνές επίπεδο – και μάλιστα συχνά σε πολύ προσιτές τιμές, καθώς οι οινόφιλοι στον υπόλοιπο κόσμο τα έχουν προσέξει ακόμη λίγο. Με αυτό το πνεύμα ελπίζω να άνοιξα με το άρθρο αυτό λίγη όρεξη για κάποιο κρασί από την Ελλάδα και για κάποια ανάρτηση στο προφίλ μας στο Instagram ή εδώ στο ιστολόγιο.